Teşbihin ana öğelerinden sadece kendisine benzeyen ya da kendisine benzetilenle yapılan teşbihe istiare denir.Kendisine benzetilenle yapılana “açık istiare” kendisine benzeyenle yapılana “kapalı istiare” denir. İstiare Açık İstiare                         Kapalı İstiare Benzeyen-Yok                      Benzeyen-Var Benzetilen-Var                     Benzetilen-Yok *Bir ihlal uğruna Rab ne güneşler  batırıyor. K.Benzetilen *Uludağ etekleri... Devamını Oku

Teşhis Sanatı (kişileştirme)

Cansız varlıklarla ve insan dışındaki canlılara insan özellikleri vermeye teşhis sanatı denir. *Onun ölümüne gök yüzü ağladı. *İçmiş gibi geceyi bir yudumda, Göğün mağrur bakışlı bulutları. *Ay suda bestelerken en güzel şarkısını Küreklerim de suya en derin şiiri yazdı.  Okumaya devam et →

Tezat Sanatı

Aralarındaki bir ilgiden dolayı aynı konu ile ilgili karşıt kavramları ya da özelliklerin bir arada kullanılmasıdır. *Ağlarım hatıra geldikçe gülüşlerimiz. *Gülmek ol goncaya münasiptir. Ağlamak bu dil-i hazine gerek. *Neden böyle düşman görünürsünüz. Yıllar yılı dost bildiğim aynalar. *Bende gördüm güneşin doğarken battığını  Okumaya devam et →

Hüsn-i Talil Sanatı

Bir olgunun gerçek nedeni bilindiği halde onu başka bir nedenden oluyormuş gibi gösterme sanatıdır.Gerçek sebep inkar edilerek yerine heyecan verecek bir neden gösterilir.Gösterilen neden güzel olmalıdır. *Ateşten kızaran bir gül ararda Gezer bağdan bağa çoban çeşmesi *Hak-i payine yetem der ömürlerdir muttasıl Başını taştan taşa urup gezer avare su. *O kadar çaldı ki yürekten Türküler aşındırdı kavalı.  Okumaya devam et →

Tevriye Sanatı

Nükte yapmak için iki anlamı bulunan bir sözcüğün uzak anlamını kastederek kullanma sanatıdır. *Bir buse mi bir gül mü dedi gönlüm Bir nim tebessümle o afet gülüverdi. *Sordum nigara dediler ahbab Semt-i vefa’da  doğru yoldadır. *Bize Tahir efendi kelp demiş İltifatı bu sözde zahirdir Maliki mezhebim benim zira İtikadımca kelp Tahir’dir  Okumaya devam et →

Tecahül-i Arif Sanatı

Bir nükte yapmak için bildiği bir şeyi bilmezlikten gelmeye tecahül-i arif denir. *Şakaklarıma kar mı yağdı ne var? Benim mi Allah’ım bu çizgili yüz? *Geç fark ettim taşın sert olduğunu Su insanı boğar,ateş yakarmış. *Göz gördü,Gönül sevdi seni yüzüm mahım Kurbanın olam varmı benim bunda günahım.  Okumaya devam et →

Tenasüp Sanatı

Anlam bakımından aralarında ilgi bulunan iki veya daha fazla kelimenin bir arada (beyit-mısra- dörtlük) kullanılmasına denir. *Aşk derdiyle hoşem el çek ilacımdan tabib *Nedir bu zulüm,bu haksızlık,bu işkence…?  Okumaya devam et →

Cinas Sanatı

Mısra sonlarında sesteş sözcüklerle yapılan uyaklara cinas sanatı denir. *Kısmetindir gezdiren yer yer seni Arşa çıksan da bu akıbet yer yer seni. *Bu ne güzel bir gül Hiç ağlama hep gül.  Okumaya devam et →

Leff-ü Neşir Sanatı (Toplayıp Dağıtma)

Birinci mısrada toplanan en az iki kavramın ikinci mısrada bir benzerinin söylenmesine denir. *Gönlümde ateştin,gözümde yaştın Ne diye tutuştun,ne diye taştın. *Biz denizde kaptan,ovada çiftçi,şehirde esnaf olan, Biz gemi yürüten,tarla süren,alış-veriş yapan.  Okumaya devam et →

Tariz Sanatı (İroni)

Birini küçük düşürmek ve onunla alay etmek amacıyla sözün ya da kavramın gerçek ve mecaz anlamı dışında büsbütün tersini kastetmektedir. *Düşük alan bir öğrenciye:’’Allah nazardan korusun,bu ne büyük başarı.’’demek gibi. *Bize kafir demiş müfti efendi. Tutalım ben ona diyem müselman Varıldıkta yarın rüz-ı mahşerde İkimiz de çıkarız anda yalan  Okumaya devam et →

Kinaye Sanatı

Bir kelimeyi veya sözcük grubunu hem gerçek hem de mecaz anlama gelecek şekilde kullanmaya kinaye denir.Kinaye de mecaz anlam kastedilir. *Kötü gününde elinden tuttu. *Şu karşıma göğüs geren Taş bağırlı dağlar mısın? *Ali gözü açık bir çocuktur.  Okumaya devam et →

Telmih Sanatı (Hatırlatma)

Bir mısrada veya cümlede geçmişte yaşanmış olan,herkesçe bilinen bir olayı veya şahsı hatırlatmaya telmih denir. *Ne büyüksün ki kanın kurtarıyor Tevhidi Bedri aslanları ancak bu kadar şanlı idi. *Aşk-ı sadık menem Mecnun’un adı var.  Okumaya devam et →

Mübalağa Sanatı (Abartma)

Bir varlığın, olayın ya da durumun olduğundan büyük ya da küçük gösterilmesine mübalağa denir. *Alem sele gitti gözlerimin yaşından. *Ölüm indirmede gökler,ölü püskürtme de yer O ne müthiş tipidir;savurur enkaz-ı beşer. *Aramazdık gece mehtabı yüzün parlarken Bir uzak yıldıza benzedi güneş sen varken.  Okumaya devam et →

İntak Sanatı (Konuşturma)

Cansız varlıkların ve insan dışındaki canlıları şahsiyet kazandırıp onları konuşturmaya intak denir. *Mor menekşe:’’Bana dokunma;’’diye bağırdı. *Minik kuş:’’Anne beni rüyalar ülkesine götür.’’diye yalvarıyordu. *Sabahleyin kozasından bakan gelincikler sorar bu dünyaya -Ne dersin? Kanatlanıp uçalım mı? Çiçek olup açalım mı? Not: İntak sanatının olduğu her yerde doğal olarak teşhis sanatı vardır.  Okumaya devam et →

12»