FİLATELİDEKİ TANIM VE DEYİMLER

· SÜREKLİ PUL: Posta ücretlerinin ödenmesinde kullanılan yine bu isim altında çok sayıda basılan pullardır.

· RESMİ PUL: Genel ve Özel Bütçeli Daireler ile Belediyelerin posta gönderilerinde kullanılan pullardır.

· ANMA PULU: Belirli bir olay veya kişiyi anmak üzere çıkarılan ve üzerine genellikle o olay veya kişiye ait resim ve motifler basılan pullardır. Tirajları az ve tarih tahditleri vardır.

· ANMA BLOKU: Belirli bir olay veya kişiyi anmak üzere çıkarılan ve üzerine genellikle o olay veya kişiye ait resim ve motifler basılan pullardır. Zımbalı veya zımbasız bir ila birkaç pulu kapsayan, bütün olarak basılan pul tabaklarıdır.

· EK DEĞERLİ PUL: Yılda iki kez ( Türkiye için geçerli) çıkan bu pulların nominal değerlerine + işaretiyle bir değer daha ilave edilir. İlave edilen bu değerin % 75 i Kızılaya % 25 i Çocuk Esirgeme Kurumuna yardım amacıyla ödenmek içindir.

· UÇAK PULU: Posta ücret tarifesinde uçakla gönderilecek posta maddeleri için öngörülen ücretlerde bastırılan ve üzerinde havacılıkla ilgili resimler bulunan pullardır.

· TEMATİK PUL: Kuş, çiçek, spor, meşhur adamlar, şehirler, tablolar, otomobiller gibi belli konuların resimlerini taşıyan pullardır.

· TAKSE PULU: Postaya verildiği gün ücreti ödenmemiş veya eksik ödenmiş gönderilerin alıcıları tarafından ödenmesi gereken miktarı gösteren pullardır.

· TET – BEŞ: Birbirine ters olarak basılan birbirinin aynı iki puldur.

· FÖYYE : Üzerinde dantelli veya dantelsiz bir veya birkaç pul basılmış olan ve kenarlarında çoğu zaman yazılar taşıyan küçük pul tabakasıdır.

· SÜRŞARJ : Pulun değerini değiştirerek veya değiştirmeksizin başka bir olayı anmak veya pulun çıkarılış amacını değiştirmek için üzerlerine yeni yazılar, rakamlar veya motifler basılması işlemidir.

· VARYETE : Bir pulun değişik şekillerde basılmasıdır. Erörden farkı idarenin kontrolü altında yapılmasıdır.

· SANTRE : Pul resmini çevreleyen çerçevenin pul kağıdının tam ortasına basılmasıdır.

· PORTFÖY : Bir anma pulu için bastırılan ve içinde söz konusu anma pulu, bununla ilgili, ilkgün zarfı, kart veya öbür yayınların olduğu Filatelik dosya.

· SERİ : Aynı ad altında çıkarılan pulların her değerini içine alan takıma denir.

· BLOK : Birbirinden ayrılmamış, üstüste veya yanyana en az 4 pulun meydana getirdiği gruptur.

· LEJAND : Pul üzerindeki yazılara denir.

· ŞARNİYER: Pulların albüne tutturulmasına yarayan küçük zamklı kağıt parçası.

· FİLATELİK ZARF: İlkgün veya özelgün damgasını taşıyan özel zarflardır.

· İLKGÜN DAMGALI ZARF: Üzerlerine bir anma veya sürekli pul serisi yapıştırılıp konuya ait ilkgün damgası ile damgalanmış, yazı ve motifler taşıyan özel zarflardır.

· ÖZELGÜN ZARFI: Üzerlerine yapıştırılan pula özel bir filatelik damga basılan, damga konusu ile ilgili yazı ve motifler taşıyan özel zarflardır.

· MARJ: Pul tabakalarının ve anma bloklarının kenarlarında veya pulların çerçeveleri dışında kalan baskısız kısımlardır.

· POSTA KARTI: Üzerinde POSTA KARTI ibaresi taşıyan resimli veya resimsiz kartlardır.

· PERFORAJ: Tabakalardaki ve anma bloklarındaki pulların birbirlerinden kolay ayrılabilmeleri için aralarının zımbalanması işlemidir.

· DANTEL: Perforaj işlemi sonrasında pulların kenarlarında meydana gelen dişlerdir.

· DEĞER: Postada kullanılan değerli kağıtların üzerlerinde bulunan alırken ödenecek maddi değerdir.

· EMİSYON: Bir değerli kağıdın veya pulun tedavüle çıkarılması.

· ERÖR: Değerli kağıtların basımı veya zımbalanması sırasında meydana gelen hatadır.

· ESE: Baskı durumunu pulu bastıran kuruluşa göstermek için hazırlanan provalardır.

· FORMA: Pul üzerindeki resmin milimetre olarak boyutu.

· TİRAJ: Pul ve değerli kağıtların baskı adedi.

· FİLİGRAN: Pulun sahtesinin basılmasını önlemek için kullanılan, pul kağıdında ışığa tutulduğunda görülebilecek yazı, çizgi veya şekil gibi belirtidir.

· POŞET: İçinde monte edilmiş bantlar olan ve posta pulu konulabilir plastik muhafaza.

· FLAM: Ücret ödeme makinalarında bulunan ve otomatik olarak pulun yanına basılan reklam veya resimlerdir. ( 3.3 X 4.4 cm. )

· MAKSİMUM KART: Üzerinde büyütülmüş olarak bir posta pulundaki resim bulunan ve ayrıca basılmış veya yapıştırılmış olarak pulun kendisini taşıyan özel damgalı filatelik kart.

· NORMAL DAMGA: Pullar postada ancak bir kez kullanılırlar. Pul yapıştırıldıktan sonra damga ile iptal edilir. Günlük olarak kullanılan damgadır.

· İLKGÜN DAMGASI: Pulların kullanılmaya başladığı ilkgün basılan, kendi konusuyla ilgili yazı ve motif taşıyan damgadır.

· ÖZEL DAMGA: Herhangi bir pul yapıştırılmış zarfa, önemli bir olayı veya önemli bir günü hatırlatan konusuyla ilgili vurulan damgadır.

Nasıl strike olur?
Genel olarak standart bir strike vuruşu için topun cepten yani 1. ve 3. pinlerin arasından 4-6 derece bir açı ile girmesi ve içeride bu açılı hareketini sürdürmesi gerekir.

Standart bir strike atışında “Falsolu atış” 1, 3, 5 ve 9. pinler top tarafından (sağ elle yapılan atış için), diğerleri ise pinlerin birbirlerine çarpması ve/veya yan taraflardaki duvarlardan sekmesi ile devrilir. Pinlerin havada uçuşarak birbirlerini devirmelerine “pin action” adı verilir. Bazen bunun için “pin mix” deyimi de kullanılır.

Dolayısı ile strike atışında tüm dünyada düz atış yerine falsolu atışın tercih edilmesinin temel nedeni strike yapabilecek giriş açısını (angle of entry) ve pin hareketini (pin action) yakalayabilmektir. Düz atış genellikle spare atışlarında kalan topları devirmekte tercih edilir.

Strike atışında 1. ve 2. pinden giren atış “cepten” (in the pocket) olarak isimlendirilirken, giriş 1. ve 2. pinden olursa “brooklyn” olarak isimlendirilir.

Strike atışlarında falsolu standart atışların yanında pek çok stille yapılan strikelarda söz konusudur.

Nasıl strike olmaz?
İleri seviyede oyuncular cepten girmiş doğru bir strike atışından sonra kalan pinlere bakarak sorunu anlayıp çözüme gidebilirler. Bunun için öncelikle devamlılık gösteren bir strike atışı ve devamlılık gösteren bir kalan pin durumu olması gerekir. Her atışta başka pinler kalıyorsa bu atışların aynı olmadığı söylenebilir.

Düzenli olarak kalan pinleri analiz eden bir oyuncu cebe “Ağır” (heavy hit) mı “hafif” (light hit) mi girdiğini anlayabilir ve buna göre bir düzenleme yapabilir.

“Hafif Giriş” (light hit) topun cepe oldukça sağdan veya yetersiz açıyla girmesinden oluşur. Bu tip bir atış genellikle 1, 3, 6 ve 9. pinleri devirir ama 2, 5, 8 veya bunların kombinasyonlarını muhakkak bırakır. Bu durumda oyuncunun sağa kayarak uygun ayarlamayı yapması gerekir.

“Ağır Giriş” (heavy hit) ise cebe çok soldan veya çok açılı girmesinden oluşur. Bu durumda genellikle 1, 2, 3, 5 ve 8. pinler bazen de 4 ve 7 devrilir ama 6 ve 9 ve sıklıkla 10. pin kalır. Bu durumda oyuncunun sola kayarak ayar yapması gerekir.

Tüm bu durumlar bazı şartların bir araya gelmesi ile oluşur. Oyuncunun muhakkak aynı atışı yapıyor olması ve pinlerin aynı kalıyor olması gerekir. 3-4 atış sonunda kesin bir pattern çıkıyorsa oyuncu bu ayarları yapabilir. Bu arada bir hafif girişte 5 ve 8 i de alabilir. Eğer oyuncu bir türlü strike olmadığından şikayetçi ise fakat ortada standart bir kalma durumu yoksa oyuncu kendi atışında bir düzensizliği araştırmalıdır.

Bowlingin tarihçesi
Bowling basit anlamda dizilmiş 10 adet kukayı (pin) bir topla devirmeye çalışmak olarak görülse de bugün 90 dan fazla ülkede 100 milyondan fazla oyuncu ile hem keyifle oynanabilen, hem de yarışma sporu olarak son derece ciddi bir çalışma gerektiren bir strateji ve koordinasyon sporudur.

İngiliz antropolog, Sir Flinders Petrie nin 1930 da Mısır da yaptığı araştırmalarda bir çocuk mezarında bowling benzeri bir oyuna ait malzemeler bulması bu oyunun M.Ö. 5200 yıllarına uzanan (bazı kaynaklarda M.Ö. 3200 olarak geçiyor) bir geçmişi olduğunu, en az 5000 yıllık bir oyun olduğunu ıspatlamıştır. Bu dönemde bu oyunun mermer yarım daire şeklinde bir alandaki 10 adet taş kukayı taş toplarla devrilerek oynandığı düşünülüyor.

Eski Polonezyalıların oyandıkları “ula maika” adlı oyun da 60 feet mesafeden kukaların devrilmesine dayanan bir oyun olarak bowling oyununun geçmişinde yer almakta. İşin ilginci bu mesafe hala günümüzde de kullanılıyor.

Tüm bu dönemlerde avcı ve savaşçıların yeteneklerini geliştirmek için benzer oyunlar oynadıkları ve bu oyunların bowlig in temelini şekillendirdikleri biliniyor.

Alman tarihçi William Pehle M.S. 300 lü yıllarda bu oyunun Almanya daki izlerine değinmekte. III. ve IV. yüzyıllarda bu oyun pek çok kilisede günahlardan arınmanın bir simgesi olarak kullanılıyordu. Tapınanlar “kegel”  adındaki 9 ahşap kukayı devirerek günahlarından ne kadar kurtulduklarını gösteriyorlardı. Bu testi başarı ile geçenler tamamen günahlarından da kurtulmuş sayılıyordu. (Protestanlığın kurucusu Martin Luther tüm kukaları devirmesiyle anılıyor) Bowlingçiler için kullanılan “kegler” deyimi bu döneme aittir.

Dinsel bir törenden tekrar bir spor haline dönüşen bowling tipi oyunların kayıtlarına Avrupa da 14. yy.da rastlanıyor. Bu yıllarda oyun o kadar popüler oluyor ki ünlü 100 yıl savaşlarında askerler ok talimleri yerine kendilerini oyuna kaptırınca King Edward III (1327-1377) ve King Richard II (1377-1399) bu oyunun oynanmasını yasaklıyorlar. Daha sonra King Henry VIII oyunu yasallaştırıyor ve hatta kendisi de oynuyor.

Bu dönemde pek çok bowlinge benzer oyun Avrupa dan Amerika ya göçmenlerle taşındı. Bunların arasında İtalyanların bocce si, Fransızların pentanque si ve Ingilizlerin lawn bowling denilen, kukasız oynanan bir bowling türü yer almakta. Modern bowlingin temelinin ise Hollandalı göçmenlerin 1600 lü yıllarda taşıdıkları üçgen şeklinde dizilen ahşap kukalarla oynanan “Dutch Pins” oyunundan geldiğine inanılmakta. Hollandalılar bu yıllarda bu oyunu New York ta hala aynı isimle bilinen ?Bowling Green? yöresinde oynuyorlardı.

1841 yılında Connecticut eyaleti 9 kukalı bowling oyununu yaygınlaşan bahis ve kumar yüzünden yasaklamış, bunu diğer eyaletler izlemiştir. Dünyada “Ten Pin Bowling” olarak bilinen 10 kukalı bowling in bu 9 kuka yasağını delmek üzere oluşturulduğu düşünülmekte.

Tarihi boyunca dış mekanlarda oynanan bowling oyunu 1840 yılında New York ta iç mekana inşa edilen ilk kulvarların yapılmasıyla 19. yy. da artık popüler bir iç mekan oyunu haline geldi.

Tüm dünyada oynanmasına rağmen kuralları belirli olmayan bowling oyunu ilk organizasyonuna 1875 yılında 9 kuka bowling oynatan 9 kulüp tarafından oluşturulan “National Bowling Organisation” ile kavuştu. Bu organizasyon ve diğer kulüpler standartları belirlemek için yıllarca çalıştı ve sonunda 1895 yılında New York ta kurulan ABC – American Bowling Congress ile tek bir çatı altında toplandı ve bugün de geçerli olan pek çok kuralı saptadılar. Bu dönemden sonra bowling sporunda erkeklerin katılabildiği resmi karşılaşmalar başladı.

1917 yılında kurulan Women s International Congress ile kadınlar da kendi karşılaşmalarını düzenlemeye başladılar. Bu organizasyon daha sonra Woman s National Bowling Association olarak değiştirildi. 1971 yılında bu organizasyon Women s International Bowling Congress (WIBC) olarak tekrar değişti.

20 yy.da bu sporda çok ciddi gelişmeler oldu. 1905 yılına kadar kullanılan sert ahşap topların yanında plastik toplar kullanılmaya başlandı. 1914 yılında Brunswick “Evertrue” adında “gizli plastik formülü” ile ürettiği ilk marka plastik topunu üretti (bu malzemeye Mineralite adını verdi).

Belki hiç bir şey bowlingin tarihinde 1940 yılında American Machinery & Foundry (AMF) tarafından üretilen otomatik “Pin Yerleştirme Makinesi”nin (Automatic Pinspotter) bulunması kadar önemli bir değişiklik yapmadı. 1950 lerin başlarında artık pinleri yerleştiren “pinboy” denilen çocukların yerini bu makinalar almaya başladı.

1950 lerde ABC, kurallarında yer alan “sadece beyazlar için” kuralını değiştirdi.

1958 de PBA – Professional Bowlers Association un, 1960 yılında Professional Women s Bowling Association un kurulması ile erkek ve kadınlarda profesyonel düzeyde üst düzey spor karşılaşmaları organize edilmeye başladı. Kadınların organizasyonundaki başarısızlıklardan dolayı buradan ayrılan bir grup 1974 yılında Ladies Professional Bowlers Association adında bir kuruluş kurdular. Daha sonra bu iki kurum 1978 yılında birleşerek Women s Professional Bowlers Association (WPBA)u oluşturdular. 1981 yılında bu kuruluş Ladies Professional Bowlers Tour adını aldı.

1982 yılında genç oyuncuların organizasyonu için YABA – Young American Bowling Alliance kuruluyor.

1993 yılında ABC, kurallarında yer alan “sadece erkeklere mahsus” kuralını kaldırarak kadınların da bu organizasyonda yer almasına olanak sağladı.

Günümüzde gelişen teknolojiler, otomatik skorlama makinaları ile gelişen bowling sporu tüm dünyada 100 milyondan fazla oyuncusu ile bir Olimpiyat Sporu olma yolunda ilerliyor.

Bowling de skorlama

Bir bowling oyununda her oyuncuya toplam 10 kere sıra gelir ve sırası gelen oyuncu iki atış yaparak tüm pinleri (10 adet) devirmeye çalışır. Her atışta elde edilen puanların toplamı bir sonrakine eklenir.

Oyuncu iki atış sonrasında tüm pinleri devirememiş ise sadece devirdiği pin sayısı kadar puan alır.

Tüm pinlerin ilk atışta devrilmesi (X) ile belirtilir ve buna “strike” denir. Strike yapan oyuncu pinlerin hepsini devirdiği için ikinci atışını yapmaz ve sıra tekrar gelene kadar hanesine puan yazılmaz.

Strike’dan sonraki 2 atışının toplam sonucuna 10 puan eklenir ve önceki puanı ile toplanarak boş bırakılan haneye yazılır.

Oyuncu ikinci atışının sonunda tüm pinleri devirmiş ise (/) işareti ile gösterilir ve buna spare denir ve sıra tekrar kendine gelene kadar hanesine puan yazılmaz. Spare’den sonraki ilk atışında alınan puana 10 eklenerek önceki puanı ile toplanıp boş bırakılan haneye yazılır.

İyi bir skor elde etmek için Strike veya Spare sonrasındaki atışlarda yüksek puan almak önemlidir.

Oyunda Strike yapan oyuncu 2 atış, Spare yapan oyuncu 1 ekstra atış hakkı kazanır.

KURALLAR

Ligler ve turnuvalar, Federasyon kurallarına ve düzenlemelerine uygun olarak organize edilir. Bu organizasyonlar, Federasyon tarafından onaylanmış ekipman kullanılan hatlar üzerinde yapılır.

Kural 1a. Oyun- Tanımı

Bir Amerikan on pin oyunu on frame den oluşur. Bir sporcu strike yapmadıkça, ilk dokuz frame in her biri için iki atış yapar. Onuncu frame de, eğer bir strike veya spare olmuş ise üç atış yapar. Her frame düzenli bir sırada atış yapan sporcu(lar) tarafından tamamlanır.

Kural 1b. Baker Sistemli Takım Oyunu

Baker sistemi, iki veya daha fazla sporculu takımlardan oluşan değiştirilmiş bir formattır. (Bknz.Kural 101a)
1. Bütün takım sporcuları sıra ile birbirini takip edecek şekilde, bir tam oyun tamamlanana kadar, her biri bir tam frame oynar.
2. Bir takım oyununu hesaplamak için on frame birleştirilir.

Kural 2. Oyun- Nasıl Skor Yapılır

Bir strike olmadığı durumlarda, sporcunun birinci atışında devrilen pin lerin sayısı, o frame in üst sağ köşesindeki küçük karenin yanına yazılır ve sporcunun ikinci atışındaki devrilen pin lerin sayısı küçük kareye yazılır. Eğer, bir frame in ikinci atışında kalan pin ler devrilemez ise, skor tabelasına bir ( – ) yazılacaktır. Frame deki iki atışın toplamı hemen kaydedilir.

Kural 3. Strike

Bir frame in birinci atışında, 10 pin lik tam set devrildiği zaman strike olur. Hangi frame de yapılmış ise o frame in üst sağ köşesindeki küçük kareye bir ( x ) yazılır. Bir strike ın sayısı, 10 a ilaveten sonraki iki atışta devrilen pin lerin sayısının toplamıdır.

Kural 4. Double

Birbirini izleyen iki strike bir double dır. Birinci strike ın sayısı, 20 ye ilaveten, ikinci strike dan sonraki birinci atışta devrilen pin lerin sayısının toplamıdır.

Kural 5. Triple(Üç lü) veya turkey (Hindi)

Birbirini izleyen başarılı üç strike bir triple(üç lü) veya turkey(hindi) dir. Birinci strike ın sayısı 30 dur. Maksimum skor olan 300 ü yapmak için, sporcu 12 strike yapmalıdır.

Kural 6. Spare

Birinci atıştan sonra kalan pin lerin o frame deki ikinci atışta devrilmesi ile spare yapılır. Frame in üst sağ köşesindeki küçük kareye bir ( / ) yazılır. Spare in sayısı, 10 a ilaveten sporcunun sonraki ilk atışındaki devrilen pinlerin sayısının toplamıdır.

Kural 7. Açık Frame – Open Frame (Hata-Error)

Birinci atıştan sonra kalan pin ler bir split oluşturmadıkça, bir sporcunun bir frame deki iki atışı sonunda bütün pin leri deviremediği zaman hata olarak adlandırılır.

Kural 8. Split

Birinci atıştan sonra 1 numaralı pin devrilmiş ve aşağıdaki şartları sağlayan pin seti kalmış ise split olarak adlandırılır. 1 numaralı pin devrilmemiş ise kalan pin seti split olarak adlandırılmaz.
1. İki veya daha fazla kalan pinlerin arasından en az bir pin devrilmiş olmalıdır; örnek, 7-9 veya 3-10.
2. İki veya daha fazla kalan pinlerin hemen önündeki, en az bir pin devrilmiş olmalıdır; örnek, 5-6.

NOT: Bir split genellikle bir ( 0 – [ ] – s ) ile gösterilir, fakat başka bir sembol de kullanılabilir.

Kural 9. Oyun Formatı

Bir oyun birbirine bitişik bir çift/eş hatta oynanır. Katılan takımların üyeleri, üçlüler, çiftler ve ferdi sporcular başarılı ve düzenli bir şekilde bir lane de bir frame oynadıktan sonra takip eden frame için bitişik hattı kullanır ve bu şekilde her lane de 5 frame i tamamlayacak şekilde oyunlarını bitirirler.

Kural 9b. Atış Önceliği
Bowling oyununda esas, atış yapan sporcuyu beklemek ve yanında oynayan sporcularla aynı anda atış yapmamaktır. Bu durumda sporculardan lane üzerine ilk çıkan sporcuda atış önceliği vardır. Aynı anda lane e yaklaşan sporculardan öncelik sağ tarafta olan sporcudadır. Sporcu atışını yaparken diğer sporcu approach alanının aşağısında beklemek zorundadır. Bir sporcu atış yaparken yanındaki sporcuların topunu alarak atış hazırlığı yapmaları yasaktır. Sporcular atış yapan sporcuların atışını bitirip geri dönmelerini beklemek zorundadır.

Kural 10. Nizami Devrilen Pin ler

Nizami bir atış yapan sporcuya, aşağıdaki durumlara göre pinler devrilmiş ise sayı yazılacaktır:
1. Top veya pindeck te bulunan diğer pinler tarafından devrilmiş olan pinler.
2. Kenar bölme veya arka tampon dan seken bir pin in devirdiği pinler.
3. Sweep bar (süpürücü) ın, devrilmiş pinleri süpürmeden önce, pin deck in üzerinde dururken, sweep bar dan seken bir pin in devirmiş olduğu pinler.
4. Yan bölmeye veya yan kanala düşmesine rağmen dik duran pinler veya geri tepme yerine (kickback) dayalı olarak duran pinler

Bu şekilde olan bütün devrilmiş pinler “devrik pin” (dead wood) olarak adlandırılır ve sonraki atıştan önce toplanır.

Kural 114. uyarınca, sadece gerçekten devrilmiş veya oynama alanından tamamen dışarıya çıkmış pinler devrilmiş olarak kabul edilir, diğer pinler devrilmiş kabul edilmez.

KURALLAR

Kural 11. Nizami Olmayan Pin Devrilmesi

Aşağıdaki durumlarda, yapılan atış sayılır ama devrilen pinler sayılmaz:
1. Top, pin lere ulaşmadan lane den çıkarsa ve pin devirirse
2. Top, arka tampondan sekerek pin devirirse
3. Pin leri yerleştiren kişinin gövdesine, kollarına veya bacağına değdikten sonra bir pin sekerek devrilirse yada başka bir pini devirirse
4. Mekanik pin yerleştirici tarafından dokunulan bir pin devrilirse yada başka bir pini devirirse
5. Devrilmiş pinlerin süpürülmesi sırasında, devrilmemiş bir pin devrilirse
6. Pin leri yerleştiren kişi herhangi bir pini devirirse
7. Sporcu bir faul yaparsa
8. Devrilen pinler süpürülmeden önce, pindeck te yada kanallarda bir pin varken atış yapılırsa ve top lane yüzeyini terk etmeden önce süpürülmeyen pinlere temas ederse.

Eğer nizami olmayan pin devrilmesi olursa ve sporcuya ilave atış için hak verilirse, atış yapılmadan önce nizami olmadan devrilen pin veya pinler önceden nerede duruyorsa tekrar aynı yerlerine yerleştirilmelidir.

Kural 12. Pin ler – Düzgün Yerleştirilmemiş Pinler

Pinlerin yerleşiminin düzgün olup olmadığını kontrol etmek her sporcunun sorumluluğundadır. Pinlerin yerleşiminde bir uygunsuzluk olması durumunda sporcu, bu durumun giderilmesi konusunda ısrar etmelidir. Aksi takdirde pinlerin yerleşimi geçerli sayılır.

Eğer 10 pinlik tam pin setinin bulunduğu atışlarda yada spare atışlarında, atışı yapar yapmaz, pin setindeki pinlerin yerlerinde bir yanlışlık olduğu fark edilirse fakat eksik pin yoksa, atış ve atış sonucu devrilen pinler geçerlidir.

Birinci atıştan sonra, pin yerleştirici herhangi bir pini fazla veya eksik yerleştirmedikçe, kalan pinlerin pozisyonunda bir değişiklik yapılamaz.

Kural 13. Pin ler – Geri Sıçrayıp Dik Duran Pinler

Çarptıktan sonra tekrar geri zıplayarak dik konumda duran pinler devrilmemiş kabul edilir.

Kural 14. Pin ler – Devrilmiş Kabul Edilme

Sadece gerçekten devrilmiş veya oynama alanından tamamen dışarıya çıkmış pinler devrilmiş olarak kabul edilir, diğer pinler devrilmiş kabul edilmez.

Kural 15. Pin ler – Yenisi ile Değiştirme

Oyun sırasında bir pin kırılır veya çok kötü hasar görürse, kullanımdaki sete ağırlık ve görünüş olarak en uygun bir diğeri ile değiştirilecektir. Lig veya turnuva görevlileri pin lerin değiştirilme kararını verirler.

Kırılan bir pin, sporcunun yaptığı skoru değiştirmez. Kırılan pin değiştirildikten sonra devrilen pinler sayılır.

Kural 16. “Ölü Top” – Dead Ball

“Ölü top” olduğu zaman, atış geçersizdir. Ölü top oluştuğu zaman ayakta durmakta olan pinler tekrar yerleştirilir ve sporcuya o atış tekrarlatılır.

Aşağıdakilerden herhangi biri oluşursa, “ölü top” olarak deklare edilir:
a. Bir atış yapılır yapılmaz, pin setinde bir veya birkaç pinin eksik olduğu hemen fark edilirse
b. Bir pin düzenleyici kişi, top pinlere ulaşmadan önce, herhangi bir pine dokunursa
c. Bir pin düzenleyici kişi, devrilen ve yuvarlanmakta olan bir pin durmadan pini alır yada dokunursa
d. Bir sporcu yanlış hatta veya sırada oynarsa. Veya bir çift/eş hat üzerinde her takımdan birer sporcu yanlış hatta oynarsa
e. Atış yapılırken ve atış tamamlanmadan önce, bir sporcu; başka bir sporcu, seyirci, pin yerleştirici veya hareket eden bir nesne tarafından müdahale görüp atışı bozulursa. Bu durumda sporcu, atışı kabul etme veya ölü top deklare edilmesini isteme seçeneğine sahiptir
f. Sporcu atışını yaptıktan sonra, top henüz pinlere ulaşmadan herhangi bir pin hareket eder yada devrilirse
g. Atılmış bir top, yabancı bir engel ile temas ederse

Ölü top olarak deklare edilen bir atış hakkında anlaşmazlık veya itiraz olması durumunda Kural 123 uyarınca Şartlı Top atış kuralları uygulanır.

Kural 17. Yanlış Hat Üzerinde Oynama

Normal lig veya turnuva oyununda, aşağıdakilerden herhangi biri olduğu zaman, “ölü top” deklare edilecek ve sporcu veya sporcuların doğru hat üzerinde oynamaları gerekecektir:

a. Bir sporcu yanlış hat üzerinde oynadığı zaman
b. Bir çift/eş hat üzerinde her takımdan bir sporcu yanlış hatta oynadığı zaman

Eğer aynı takımdan birden fazla sporcu sıra ile yanlış hat üzerinde oynarsa, düzeltme yapılmadan oyun tamamlanacaktır. Sonraki oyun doğru hat üzerinde başlatılacaktır.

NOT: Tekler müsabakalarındaki karşılaşmalarda her sporcu kendi sırası geldiğinde normal olarak iki frame oynar, Eğer bir sporcu yanlış lane de oynarsa ve durum diğer sporcu atışını yapmadan önce fark edilirse, ölü top deklare edilir ve atış doğru hatta yeniden yaptırılır. Eğer rakip sporcu atışını yaptıysa, sonraki atışlar doğru yerlerinde yapılmak üzere oyuna devam edilir ve atış geçerli sayılır.

Kural 18. Faul ün Tanımı

Bir atış sırasında veya sonrasında, sporcunun vücudunun bir parçası faul çizgisini geçip, lane in ekipman veya bina yapısı gibi herhangi bir bölümüne dokunduğu zaman bir faul oluşur. Eğer sporcu bu durumda topu tutar ve atışını yapmaz ise faul oluşmaz. Aynı veya başka bir sporcunun bir atış yapmak için approach üzerinde pozisyonunu almasına kadar top oyundadır.

Federasyon un teknik onay komitesi, faul çizgisinin bir bowling merkezindeki duvarlara, sütunlara, bölüm tahtalarına veya başka yapılara düzenli faul çizgisinin devamı olan bir çizgi ile açıkça işaretlenmesini, gerekli görebilir.

NOT: Faul çizgisi, duvarları, tavanı, sütunları ve top dönüş yerlerini de dahil olarak kesen sonsuz uzunlukta bir çizgi olarak kabul edilir. (Ayakkabı ve giyecekler vücudun bir parçası olarak kabul edilir.) Kalem, mücevher, yüzük, sigara, düğme vs. gibi yabancı nesneler bir sporcunun cebinden düştüğü veya bir kişinin vücudundan veya giyeceğinden düştüğü zaman bir faul olarak sayılmaz. Faul çizgisinin ilerisine düşmüş nesneleri almak için sporcu, faul çizgisini geçmek için izin almalıdır.

Kural 19. Kasti Faul

Bir sporcu atışının faul olmasında bir yarar elde edecek olduğu için kasti olarak faul yaparsa, sporcu o atış için sıfır puan alır ve o frame de başka atış yapmasına izin verilmez. Eğer itiraz olursa, Kural 123, Şartlı Top, uygulanmalıdır.

Kural 20a. Atış Gerçekleştiyse Faul Geçerlidir

Bir faul oluştuğu zaman atış hakkı kullanılmış sayılır fakat devrilen pinlerden dolayı sayı alınamaz. Yani atışta faul yapıldıysa, atış sırasında devrilen pinler tekrar yerleştirilir, yapılan atış için sayı alınamaz. Faul ilk atışta yapılmışsa, pinler yerleştirildikten sonra ikinci atış yapılır.

Kural 20b. Faul ün Tespiti

Eğer mevcutsa bir Federasyon onaylı otomatik faul tespit cihazı kullanılmalıdır. Mevcut olmadığı zaman, faul çizgisini açıkça görebilecek pozisyonda bir faul hakemi yerleştirilmelidir.

Eğer bir otomatik faul tespit cihazı geçici olarak çalışamaz durumda olursa, faul tespiti için aşağıdaki prosedür uygulanır:
1. Turnuva oyununda, yönetim, faul tespiti için, bir faul hakemi atar veya skor tutan görevlileri bu iş ile görevlendirir.
2. Lig oyununda, takım kaptanları faulü tespit edebilir veya iki kaptan tarafından mutabık olunan bir kişiyi faul hakemi olarak görevlendirebilirler.

Faullerin tespiti açıklandığı gibi sağlanamaz ise, yapılan skorlar, Federasyon yüksek skor ödülü değerlendirmesi için geçersiz sayılır.

Kural 21. Açık Faul

Otomatik faul tespit cihazı veya faul hakemi tarafından tespit edilemeyen fauller aşağıdaki şartlar gerçekleşmiş ise faul olarak değerlendirilir:
1. İki kaptan veya her iki rakip takımın bir veya daha fazla sporcusu tarafından görüldüyse
2. Skor tutan görevli faulü açık olarak tespit ettiyse
3. Bir turnuva görevlisi faulü açık olarak tespit ettiyse
Eğer bir itiraz var ise, Kural 123, Şartlı Top uygulanır.

Kural 22. Faul – İtiraz

1. Otomatik faul tespit cihazının düzgün bir şekilde çalışmadığı kanıtlanmadıkça
2. Sporcunun faul yapmadığına dair yeterli sayıda kanıt olmadıkça
Faul kararına itiraz edilemez.

Kural 23. Şartlı Top

Eğer yapılan bir atışla ilgili olarak faul itirazı yada nizami olarak pinlerin devrilmediğine dair bir itiraz var ise, yada bir ölü top deklare edilmiş ise ve bu konuda bir itiraz var ise, ve bu itirazlar takım kaptanları yada turnuva görevlileri tarafından sonuçlandırılamıyorsa; aşağıdaki prosedür uygulanır.
a. Herhangi bir frame in birinci atışı için veya birinci atışın strike olduğu onuncu frame deki ikinci atışta:

1. Faul itirazı: Sporcu frame i tamamlayacak ve sonra tam setlik pinlere bir şartlı top atışı yapacaktır.
2. Nizami olmayan pin devrilmesi itirazı: Sporcu frame i tamamlayacak ve devrilmediği iddia edilen pinlerin de dahil olduğu kalan aynı pin setine bir şartlı top atışı yapacaktır
3. Ölü top: Sporcu frame i tamamlayacak ve sonra tam bir şartlı frame oynayacaktır.

b. Bir spare atışı veya onuncu frame in üçüncü atışında:

1. Faul ve Nizami olmayan pin devrilmesi itirazı: Şartlı top gerekli değil.
2. Ölü top itirazı: Ölü top olarak deklare edilen atıştaki pin pozisyonunda pinler tekrar dizilerek bir şartlı top atılacaktır.

İtiraz edilen framedeki skor ile şartlı atışın yapılması sonucu oluşan skorlar kaydedilecektir. Ve nihai karar için Lig Yönetim kuruluna yada turnuva idaresine iletilecektir. Eğer onlar da bir karar veremezler ise, itiraza ilişkin belgeler ve gerekçeler sunularak Federasyon a kesin karar için başvurulur.

Kural 24. Bowling Topu – Ağırlık, Boyut Ve Delikler

Müsabakalar sırasında kullanılan topların uluslararası kurallarca tanımlanmış standartları vardır. Bu standartların uygulanıp uygulanmayacağı müsabakalardan önce Teknik Komite tarafından kararlaştırılır.

Bir bowling topunun çevresi 27 inch den, ağırlığı 16 pound dan fazla olamaz. Topun çapı sabit olmalıdır.

Delikler için sınırlamalar aşağıdaki gibidir:

1. Topun yüzeyindeki delik sayısı hava delikleri hariç olmak üzere 5 ten fazla olamaz.
2. Açılan balans deliğinin çapı 1-1/4 inch den fazla olamaz.
3. Finger ve/veya başparmak deliğine açılacak hava deliklerinin çapı 1/4 inch i geçemez.

Kural 25. Bowling Topu – Balance (Balans)

Delimden sonra topta izin verilen ağırlık dağılımı aşağıdaki gibidir:

1. 10 pound ve üstündeki toplar için:
a. Midlane den itibaren finger deliklerinin bulunduğu üst taraf ile başparmak (thumb) deliğinin bulunduğu alt taraf arasında 3 ounce dan fazla fark olamaz.
b. Gripline dan itibaren sağ ve sol finger deliklerinin bulunduğu taraflar arasında 1 ounce dan fazla fark olamaz. Yine finger deliklerinin bulunduğu yüz ile arka yüz arasındaki fark 1 ounce dan fazla olamaz.
2. 8 pound ile 10pound arasındaki toplar için:
a. Midlane den itibaren finger deliklerinin bulunduğu üst taraf ile başparmak (thumb) deliğinin bulunduğu alt taraf arasında 2 ounce dan fazla fark olamaz.
b. Gripline dan itibaren sağ ve sol finger deliklerinin bulunduğu taraflar arasında 3/4 ounce dan fazla fark olamaz. Yine finger deliklerinin bulunduğu yüz ile arka yüz arasındaki fark 3/4 ounce dan fazla olamaz.
3. 8 pound ve altındaki toplar için:
a. Midlane den itibaren finger deliklerinin bulunduğu üst taraf ile başparmak (thumb) deliğinin bulunduğu alt taraf arasında 3/4 ounce dan fazla fark olamaz.
b. Gripline dan itibaren sağ ve sol finger deliklerinin bulunduğu taraflar arasında 3/4 ounce dan fazla fark olamaz. Yine finger deliklerinin bulunduğu yüz ile arka yüz arasındaki fark 3/4 ounce dan fazla olamaz.

Kural 26. Bowling Topu – Yüzeyini Değiştirme

Federasyon müsabakaları sırasında topun yüzeyini zımparalamak yada herhangi bir şekilde aşındırmak suretiyle değiştirmek ve/veya cilalamak yasaktır. (Müsabaka kavramı ilk topun atılması ile başlar. O anda oynanmakta olan oyunun kalan kısmı ile o seride oynanacak diğer oyunları da kapsar) Müsabakalar sırasında top yüzeyi değiştirilerek oynanan oyunlar geçersiz sayılır.

Turnuva veya lig komitesi aksine bir kural koymadığı taktirde sadece müsabakalar sırasında kullanılması onaylanmış temizlik maddeleri kullanılabilir. Burada yaklaşım sporcunun topunun yüzeyinin müsabakaya başladığı durumda bitirmesidir. Dolayısı ile “sadece temizlik” yapan ürünler topun üzerine bulaşan yağı alarak bu konuda sporcuya yardımcı olur.

Müsabakalar sırasında topunun yüzeyini değiştirdiği saptanan sporcular Lig Organizasyon Komitesine bildirilirler. Lig komitesi Genel Lig Kuralları Madde 170e göre gereğini Federasyona bildirir.

Kural 27. Approach (Yaklaşım Yeri) un tahrif edilmesi

Diğer sporcuların normal şartlarda oynama imkanını kaybettirecek herhangi bir yabancı maddenin, approach un herhangi bir bölümüne uygulanması yasaktır. Bunlar (sadece bunlarla sınırlı olmamak üzere) ayakkabılar altına sürülen pudra, krem ve reçine vs. ile approach a normal kayganlığını kaybettirecek özellikte yumuşak kauçuk yada lastik tabanlı ayakkabılardır.

NOT: Bu kural sporcuya hatırlatılarak ayakkabısını ve/veya approach u eski haline getirmesi istenir. Sporcu bu isteğe karşı koyarsa ceza olarak oyun kaybettirilir.

Kural 28. Skorlama Hataları

Skorlama ve hesaplamalarda herhangi bir hata oluşması durumunda, hata fark edilir fark edilmez, skorlamayı yapan görevli tarafından düzeltilmelidir. Tartışmalı durumlarda, bu konudaki kararı turnuva organizasyon komitesi verir.
Skorlama hatalarına itiraz/protesto için zaman sınırı: gün içinde oynanan blok oyunların sona ermesinden itibaren en geç 1 saate kadar itiraz edilebilir. Fakat ödül dağıtımı yada bir sonraki tur için elemelerin gerçekleşmesinden önce olmalıdır.
Bu konu ile ilgili itirazlar tamamen kendisine özeldir. Daha önceki bir itiraza yada benzer bir kural ihlaline dayandırılamaz.

Kural 29. Nizami Atış

Top sporcunun elinden çıktığı ve faul çizgisini geçerek oyun alanına girdiği zaman atış yapılmış olur. Her atış, ölü top olarak deklare edilmedikçe geçerlidir. Bir atış tamamen el ile (manuel) yapılmalıdır. Kural 130 ve 131 de belirtilen durumlar hariç, atış sırasında ayrılabilen/çıkabilen herhangi bir parça topa monte edilemez, ve Kural 130 ve 131 de belirtilen durumlar dışında hiçbir hareketli parça kullanılamaz.

Kural 30. Topu Tutmak için Özel Ekipman

Eğer, tamamı veya büyük kısmı kesilerek veya başka türlü kaybedilmiş bir elin yerine kullanılıyorsa, bir sporcu topu tutmak ve atmak için özel ekipman kullanabilir.

Kural 31. Topu Tutmak için Mekanik Yardımlar – El Değiştirerek Atış Yapma
Bir sporcu, eğer Federasyon ve lig veya turnuva yönetimi izin veriyorsa, sağ/sol elleri ile değişimli atış yapabilir ve/veya topu tutmada ve atışta yardım için özel ekipman kullanabilir.
Bu yardım, topa kuvvet veya hız verecek hareketli parçalardan oluşan bir mekanik cihazı kapsayamaz.

Eğer aşağıdakiler ile başvurulursa Federasyon dan onaylı izin verilebilir:
1. Yetersizliği/özürü tarif eden ve alet kullanılması gerektiğinin nedenlerini açıklayan bir doktor raporu Federasyon a verilirse.
2. Yardımın bir tarifi, çizimi veya modeli (sadece mekanik yardımlar için) Federasyon a verilirse.

İzin verildiği zaman, Federasyon, sporcuya sağ/sol eller ile değişimli atış yapabileceğini ve/veya Federasyon tarafından onaylandığı belirtilen mekanik yardımı kullanabileceğini gösteren bir özel kart verecektir. Eğer izin onaylanmaz ise, sporcunun Federasyon Hukuk Komitesine itiraz etme hakkı vardır. Dava için izin geri çekilebilir.

Kural 32. Topu Atmak İçin Özel Değerlendirmeler
Aşağıdaki şartlar gerçekleştiği taktirde, atış yapmada yetersizliği bulunan bir sporcu, Federasyon onaylı yarışmalarda yer alabilir:
1. Böyle bir yarışmaya katılmaya, Lig Yönetim Kurulu veya turnuva yönetimi izin veriyorsa.
2. Lig Yönetim Kurulu veya turnuva yönetimi böyle katılmaları kapsayan özel koşulları koyuyorsa.

Sporcu tarafından yapılan averaj, başka bir turnuvada veya ligde (katılmakta olduğu diğer organizasyonlarda bu durum ile ilgili bir düzenleme yok ise) kabul edilmez. Sporcu, bütün Federasyon ödüllerine uygundur.

Kural 33. Ceza Olarak Kaybettirme – Oyunun Gecikmesi

Oyunun ilerlemesindeki sebepsiz gecikmelere izin verilmez. Sporcu uyarılmalıdır. Eğer bir ligdeki veya turnuvadaki bir sporcu veya takım, bir lig veya turnuva görevlileri tarafından oyuna devam etmesi söylendiği halde, devam etmeyi reddederse, oyun veya seriler ceza olarak kaybettirilir.

Kural 34. Takma İsim Kullanma

Bir Federasyon ligi veya turnuvasında, hiç kimse takma bir isim ile veya bir başkasının adına oynayamaz.
Bu durumun saptanması halinde Federasyon gerekli cezai uygulamayı yapacaktır.

Kural 35. Üyeliği Askıya Alınan Sporcu

Üyeliği askıya alınmış, Federasyon üyeliği iptal edilmiş veya ceza kuruluna sevk edilmiş bir sporcu, üyeliği iade edilene kadar veya ceza kurulunda durumu kesinleşene kadar hiç bir Federasyon ligine veya turnuvasına katılamaz.
Ceza: Bir takım bilerek bu durumdaki bir sporcuyu oynatırsa, o sporcunun oynadığı bütün oyunlar ceza olarak kaybettirilecek ve olaya karışanlar ceza kuruluna sevk edilecektir.

Kural 36. Adil olmayan Taktikler

Aşağıdaki sebepler için, bir kişi, lig veya turnuva oyununda, adil olmayan bir avantaj elde etmek için teşebbüste bulunmakla suçlanabilir:
1. Federasyon onayını taşımayacak şekilde, lane, approach, pin ve toplarda değişiklik yapmak.
2. Yüksek handicap elde etmek, veya daha düşük bir klasmanda yarışabilmek için kasti olarak düşük averaj yapmak.
3. Yüksek handicap elde etmek, veya daha düşük bir klasmanda yarışabilmek için düşük averaj deklare etmek.

Bu durumun saptanması halinde Federasyon gerekli cezai uygulamayı yapacaktır.

Kural 37. Kural İhlalleri
Bir kişi aşağıdaki kural ihlalleri ile de suçlanabilir:

1. Bowling oyunuyla bağlantılı olarak, başka kişilere karşı (sadece bunlarla sınırlı olmamak üzere) fiziksel veya sözlü olarak küfür/tehdit etmek veya hileli taktikler yapmak.
2. Sözlü veya yazılı anlaşmalara uygun olarak, takım elemanlarına ödül parasını dağıtmamak.
3. Bir Federasyon ligine veya turnuvasına katılmak için gerekli olan katılım ücretlerini ödememek.
4. Federasyon görevlisi yada lig veya turnuva görevlileri tarafından kendisine güvenilerek teslim edilen paraları amacı dışında kullanmak.

Bu durumun saptanması halinde Federasyon gerekli cezai uygulamayı yapacaktır.

Kural 38. Kılık – Kıyafet

Lig kıyafetleri:
Baylar: Kumaş pantolon, polo yaka t-shirt, bowling ayakkabısı
Bayanlar: Kumaş pantolon/şort/şort-etek/etek/bermuda; polo yaka t-shirt, bowling ayakkabısı

Turnuva kıyafetleri:
Baylar: Kumaş pantolon, polo yaka t-shirt, bowling gömleği, bowling ayakkabısı
Bayanlar: Kumaş pantolon/şort/şort-etek/etek/bermuda; polo yaka t-shirt, bowling gömleği, bowling ayakkabısı

(Takımlar ve kulüpler müsabakalarında takım sporcularının tümümün formaları aynı olmalıdır.)

Kural 39. Cezai Uygulamalar
Lig oyunları sırasında ceza uygulamalarının başvurusu, hakem-gözlemci raporları, sporcu şikayetleri, ve lig sekreterleri tarafından yapılır.
Lig Organizasyon Komitesi ceza durumlarını kurallardaki karşılığını bularak raporunu ve gereğini Federasyona sunar.
Federasyon gerekli gördüğü durumlarda, sporcu, hakem, gözlemci ve lig görevlilerini prosedüre uygun olarak Ceza Kurulu na sevk eder.
Lig ve turnuvalar süresince uygulanacak tüm cezai yaptırımlar sadece Federasyon un karar ve yetkisindedir.

Niçin evleniriz; Temelde hepimiz başka insanlarla iletişim kurmayı arzu ederiz. Olgunlaştıkça da bu his bizi yakından ve derinden sevecek bir kişiyi özleyip, aramaya iter. Almakta vermekte sevginin olmazsa olmaz bölümleridir. Biri olmadan öteki pek uzun ömürlü olmaz.

Evlenmenin temel nedenlerinden bir tanesi beraberlik,birine sahip olmak ve birine ait olmak duygusu, bundan doğan yakınlık, can yoldaşlığı, istenmek, anlaşılmak, çocuk sahibi olmak, kendi düzenini kurmaktır. Bunlar vazgeçilmez duygusal öğelerdir. Yine bunlar cinselliği yalnızca fiziksel yönden değil, ruhsal yönden de tamamlar.

Özellikle kadınlar yıllar yılı evlenmeyi ve cinsel ilişkide bulunmayı dört gözle beklerler. Daha çocukluklarından beri her türlü yaşam sorununun evlenince çözümleneceğine inanırlar, ama beraberlik güzel duyguların yanı sıra birçok sorumluluğu ve sıkıntıyı da beraberinde getirir. Evlilik kişilerin bundan sonraki yaşamlarında beraberce kullanacakları sınırlı bir kredidir. Bunu ilk günden tüketebilir ve ya mantık, saygı ve sevgi doğrultusunda bir ömür boyu mutlu olarak kullanabilirsiniz. Cinsellikte bu beraberliğin vazgeçilmez bir parçası ve tamamlayıcısıdır.

Beraberlikte ilk cinsel ilişkinin kusursuz geçmesi gerektiğine inanmışızdır. Oysa bu inancın tam tersine ilk gece gerginlik ve korku içinde geçer. Yeni beraber olan çiftlerin ilk gecelerini birtakım olumsuz duygular içinde olduklarını ve korkularını gizlemek istemeleri de gerginlik ve baskıları daha da arttırır.

Yetersiz cinsel eğitim, daha önceden bilinmeyen ama evlilik süresinde ortaya çıkan çeşitli sağlık sorunları zaten var olan ekonomik sorunlara, toplumsal baskılara ve olumsuzluklara eklenirse cinselliği yok etmeye başlar. Bu yüzden evlilik öncesi bazı hazırlıkları yapmak kişilerin bu olabilecek negatifliklerden uzaklaştırır.

Bunlar nelerdir ;

*En önemlisi her iki tarafın evlilik öncesi muayeneye gitmeleridir Erkeğin ve kadının cinsel bir anormalliği yani sağlıklı bir cinsel yaşantıyı engelliyecek problemleri var mı, varsa ve mümkünse bunun düzeltilmesi.

*Herhangi bir bulaşıcı hastalık var mı ( sarılık, cinsel yolla geçen bir hastalık, aids ve bu gibi ) varsa gerekli önlemleri alınıp, tedavi edilmesi .

*İleride sorun olabilecek herhangi bir sağlık problemi var mı. ( Gizli şeker, kalp hastalığı, hormonal bozukluk gibi )

*Bebek sahibi olmayı engelliyecek bir sebep var mı ? Erkeklerde evlenmeden önce sperm sayımı yaptırılması, kadında yumurtalıkların ve hormonal düzenin kontrol edilmesi.

*Gebelik esnasında sorun yaratabilecek kan uyuşmazlığı, kadında toksoplasma( çiğ etten geçip kırsal alanlarda yaygın bir enfeksiyondur ) gibi gebeliğin ileri ki aylarında bebeğin ölümüne sebep verebilecek bir enfeksiyonun var olup olmadığının araştırılması gerekir.

Kan uyuşmazlığı kan grubu ile değil kanınızda ki Rh faktörü ile ilgilidir. Yalnızca kadının Rh negatif, erkeğin ise Rh pozitif olduğu durumlarda oluşabilir.

Kadın Rh pozitif, erkek Rh negatif uyuşmazlık yok
Kadın Rh negatif, erkek Rh negatif uyuşmazlık yok
Kadın Rh pozitif , erkek Rh pozitif uyuşmazlık yok

Kan uyuşmazlığının varlığının bilinmesi gebelik öncesinde veya gebeliğin başlangıcında gerekli tedbirlerin alınarak ortaya çıkabilecek rahatsız edici durumları engeller.

*Çiftlerin ailelerinde ve ya kendilerinde kalıtsal ( doğumla geçen ) bir hastalık ve ya anormallik var mı varsa bunların derecelerinin araştırılması , değerlendirilmesi eğer riziko payı varsa oluşacak gebeliklerin titizlikle takip edilmesi gerekir.

Özellikle akraba evliliklerinde genetik danışmanın alınması ( bunu hekiminizin tavsiye ettiği bir yerde ve ya hastanelerin genetik bölümlerinde yaptırabilirsiniz )

Akraba evliliklerinde sakat çocuk olmasının nedeni basit olarak şöyle izah edilebilir ;

Her insanın yapısında var olan ama bulunduğu şekli ile kişide ciddi rahatsızlıklar yaratmayan birtakım anormallikler vardır ( teknik olarak herkesin genetik şifresinde ki bazı yerlerde zararsız bozukluklar vardır ) aynı sülaleden gelen kişilerde bu bozuklukların aynı yerlerde olma olasılığı fazladır. Doğacak bebeğin yapısını oluşturacak formülün yarısını anneden yarısını da babadan alacağı için aynı kökenden gelen kişilerin her ikisinin de vereceği formülde aynı yerde bozukluk olma olasılığı yüksektir. Ve böyle bir bozukluk olursa verilen şifrede aynı yerde bozukluk olacağı için ciddi sakatlıklar görülecektir.

Teknik olarak her iki taraftan gelecek genetik şifre bozukluklarının aynı yerde ise çocukta o basamaktaki gen tamamen bozuk olacaktır.

Kontrol altına alınmamış diyabet birçok organlarda sorun yaratabilir. Kişiler yaşanan bu sorunları kendileri tanımlayabildikleri sürece hekimlerine rahatça danışıp çözüm beklerler. Sorunun farkına vardıkları, hatta bundan büyük rahatsızlık duydukları halde çözüm için hekime başvurmada, gerek sosyal, gerekse psikolojik nedenlerden dolayı büyük zorluk çektikleri bir durum vardır: Cinsel sorunlar.

Nedenleri ve Oluşum Mekanizması

Diyabet, vücutta özellikle damar yapısını bozan bir hastalıktır. İyi kontrol edilmemiş bir şeker düzeyi, organizmanın küçük-büyük tüm damarlarında hasara yol açar. Örneğin, gözdeki damarları bozması sonucu görme kaybına, böbrekteki damarları bozması sonucu böbrek yetersizliğine, kalbin damarlarını bozması sonucu enfarktüse neden olabilir. Diyabetin neden olduğu sorunlardan biri de cinsel organlarda yaptığı olumsuz değişiklik sonucu sertleşme bozukluğudur.

Penisin sertleşip cinsel ilişkiyi gerçekleştirebilmesi için 3 önemli öğe vardır: Cinsel istek, hormonal yeterlilik ve penisin damar ve sinir yapılarının normal olması.

Cinsel eylemi başlatan faktör cinsel istektir. Kişinin cinsel istek duyabilmesi için psikolojik olarak rahat olması, ruhen ve fiziksel olarak kendini iyi hissetmesi gereklidir. Kan şekerinin devamlı yüksek olması, kişinin sık sık tuvalete gitmesine, vücudundaki suyun ve birçok önemli elementin idrar yoluyla kaybına ve vücudun enerjisiz kalmasına neden olacaktır. Şeker düzeyleri yüksek olan bir bireyin tüm bu nedenlerden dolayı kendisini halsiz ve bitkin hissetmesi cinsel isteksizliği belirleyen önemli nedenlerden biridir.

Hormonal faktörlerdaki düzensizlikler, diyabetik bireylerde sertleşme bozukluğuna neden olan faktörler arasında sanılanın aksine çok fazla önemli bir yer tutmazlar. Bazı tip 1 diyabetiklerde ve şekerin çok düzensiz gitmesi nedeniyle bütün diyabetik bireylerde vücuttaki tüm sistemler gibi hormonların da yapım sistemlerinde bazı sorunlar gelişir. Buna bağlı olarak gerek cinsel isteğin ortaya çıkmasında, gerekse sertleşme eyleminde rol oynayan hormonların üretiminde bir azalma meydana gelir. Ancak bu çok sık olarak karşılaşılan bir durum değildir ve tedavisi de çok kolaydır. Bu hormonlar yerine konulur ve sorun çözülür.

Diyabetiklerde sertleşme bozukluğunun en önemli nedeni, cinsel organda yer alan atar ve toplar damarlar ile sinirlerde diyabetin yeterince kontrol altına alınamaması sonucu gelişen geçici veya kalıcı hasarlardır. Bu sistemlerde gelişen bozukluklar sonucu penise yeterince kan gelemez, gelse bile penisi hızla terk eder veya sinirlerdeki bozukluklar tüm bu olayların koordine bir şekilde yapılamamasına neden olur. Sonuçta cinsel ilişki için gerekli sertlik gerçekleşemez.

Ülkemizde Durum Nedir?

Türk Androloji Derneği tarafından tüm Türkiye’yi kapsayan büyük bir çalışmada 40 yaş üzerindeki erkeklerin yüzde 64.6’sında, yani hemen her 3 erkekten ikisinde değişen derecelerde sertleşme yetersizliği görüldü. ABD’de bu oran yüzde 50′nin biraz üzerindedir. Neden olan faktörler arasında ilk sırayı ise diyabet almaktaydı. Ayrıca diğer nedenler arasında yüksek tansiyon, damar sertliği, sigara içimi, yağ yükseklikleri, kalp, karaciğer ve böbrek yetersizlikleri sayılabilir.

Yaş faktörü göz önüne alınmaksızın tüm diyabetik bireylerin yaklaşık üçte birinde sertleşme bozukluğu saptanmıştır ve aynı şekilde yaş ile özellikle ciddi sertleşme bozukluğu büyük artışlar göstermektedir.

Gerek geleneksel yetişme tarzından gerekse muayene ortamındaki olumsuzluklardan kaynaklanan nedenlerle hastaların ancak yüzde 1′i bu yakınmasını hekimine aktarmaktadır . Ancak yurtdışında da aynı benzeri yaklaşım gözlenmektedir, bu oran en gelişkin ülkelerde bile yüzde 10′u geçmemektedir.

Çözüm:

Çözüm için ilk basamak, hekim ve hasta arasında tam bir yakınlaşmanın kurulması, gerek hastaların bu sorunu hekimlerine kolayca aktarmaları, gerekse hekimlerin sertleşme sorunu gelişebilme olasılığı olan hastalarına onların sormalarını beklemeden uygun bir dille açmalarıdır

Unutulmaması gereken bir nokta, diyabetik bireylerde saptanan sertleşme bozukluklarının üçte birinin nedeninin psikolojik olmasıdır. Dolayısıyla, sorunun tedavisi açısından bakıldığında olayın psikolojik mi, yapısal mı olduğunu mutlaka belirlemek gerekir. Bu ayrımı yapmak çok basittir. Cinsel yönden sağlıklı bireylerde gece uyurken özellikle sabaha karşı 4-5 kez sertleşmeler meydana gelir. Eğer sertleşme bozukluğu ağır bir yapısal nedenden kaynaklanmıyorsa, diyabetik bireylerde de uykudaki bu sertleşmeler devam eder. Eğer bu sertleşmelerde sorun yoksa olayın psikolojik olduğu rahatça söylenebilir. Ancak kaybolmuşsa bozukluk yapısal düzeydedir ve konunun uzmanı bir hekim tarafından ayrıntılı bir şekilde incelenmesi gerekmektedir.

Parafimoz:

Sünnet derisi kendi kendine penisin arka tarafına doğru öne gelmeyecek şekilde büzüldü ve çok şişti. Bu durum antibiyotikle veya tam ya da kısmi sünnetle tedavi edilebilir.

Balanit:

Penisinizin ucu iltihaplandı ve tahriş oldu. Buna mantar veya bakteri enfeksiyonu veya kimyasal tahriş (giysilerde kalan kuru temizleme maddeleri) neden olur. Çoğunlukla sünnet olmamış veya şeker hastası erkeklerde meydana gelir. Antibiyotik almanız, hayalarınızı temizlemeniz ve ağrı giderici merhem kullanmanız gerekebilir.

Priapizm:

Hiçbir neden yokken, cinsel arzu veya faaliyette bulunmadan ereksiyon oluyor. Buna genellikle penisi sertleştiren kanın ani ve çoğu kez bilinmeyen bir nedenle boşalmaması yol açabilir. Bazen bir hastalık ya da omurilik sinirlerinin yaralanması, bezlerdeki bir durum veya ilaçtan kaynaklanabilir. Gerektiği gibi tedavi edilmezse, ereksiyon bir daha mümkün olmaz.

Kanser:

Sünnet olmamışsanız fark edemeyeceğiniz küçük, sivilceye benzer bir şey oluştu ve artık kanıyor veya akıntı yapıyor. İdrar yapmak ağrılı hale gelmiş olabilir ve kasıklarınızda yumrular oluştu. Penis kanseri çok ender görülür, çoğunlukla erken teşhis edildiğinde tedavi edilebilir.

Kendiniz Ne Yapabilirsiniz?

Penis ağrısı çoğunlukla kendi kendine tedavi edilemez. Örneğin ağrıyan veya şişen sünnet derisini zorla öne götürmek veya tahriş olmuşsa altını temizlemek tavsiye edilmez. Eğer cinsel ilişki sırasında ve sonrasında ağrı varsa, bu eşinizin vajinasının kuruluğundan kaynaklanabilir.

Penisinizin ucunda cinsel ilişkiden sonra yara oluşuyor ve siz lateks prezervatif kullanıyorsanız, lateks olmayan bir prezervatif veya başka korunma yöntemini deneyin. Ağrı geçiyorsa, muhtemelen latekse karşı alerjiniz var demektir. Lateks olmayan prezervatifler HIV virüsü de içinde olmak üzere cinsel ilişkiyle bulaşan hastalıklara karşı koruyucu değildir.
Bu Durumlarda Öncelikle Doktor Kontrolüne Gitmelisiniz. Kesinlikle İhmal Edilmemesi Gerekli Bir Şey.

Önleme

Önemsiz tahriş ve iltihaplar çoğu kez temizlikle, özellikle sünnet olmadınızsa, cinsel ilişkiden sonraki temizlikle önlenebilir. Sabun ve suyla yıkamaktan başka özel bir şey yapılması gerekmez.

Bu tip rahatsızlıklar çok yaygın görülür, ancak dereceleri ve nedenleri çok değişkendir. Basit batmalardan çok şiddetli acılara kadar, jenital rahatsızlıklar çok geniş bir yelpaze üzerinde dağılır. Acılar hafif, dayanılır oldukları zaman kadınların büyük çoğunluğu doktora başvurmaya gerek görmüyor ve bunların normal ve geçici olduğunu düşünüyorlar. Kadınlar ancak acıların şiddeti artığı zaman doktora gidiyor. Fakat bu tip rahatsızlıklarda en ufak bir belirti bile gözardı edilmemeli. Bugün çok küçük bir sorun gibi görünen şikayetler, yarın kısırlığa bile varan ciddi problemlerin başlangıcı olabilir.

Eğer cinsel ilişki sırasında acı duyuyorsanız, sizin anlattıklarınız teşhis koymada yol gösterecektir. Bunun için doktorunuza yaşınızı, cinsel yaşamınızı, daha önce geçirmiş olduğunuz enfeksiyon ya da alerji gibi rahatsızlıkları, kullandığınız doğum kontrol yöntemlerini, acıların türü ve nerede olduğu konularında bilgi vermeniz gerekir. Kesin tanının konulabilmesi için, bütün bu bilgilerin doğru verilmesi gerekir.

Acının hangi bölgede hissedildiği önemli

Genital ağrıların yeri tanı için büyük önem taşır. Genel olarak acıların bölgeleri ikiye ayrılır: Yüzeydeki ve derindeki acılar.

Yüzeydeki acılar: Vajina girişinde meydana gelen acılar için yüzeysel acılar terimi kullanılır. Bu tip acıların genel belirtileri kaşıntı, yanma hissi, tahriş ve akıntılardır. Bu belirtiler akla ilk olarak enfeksiyon, mantar ya da alerjik bir sorunu getirir. Daha önce yaşanmış olan bir mantar sorunu da, mukozada küçük izler bırakmışsa, ilişki sırasında acı hissedilmesine yol açabilir.

Derindeki acılar: İlişki sırasında vajinanın girişinde değil, daha derininden, hatta karın bölgesine bile vurabilen ağrı ve acılardır. Bunlar endometrite, salpingite ya da yumurtalıkları ilgilendiren belirtiler olabilir.

Ayrıntılı bir muayene şart

Hastanın anlattıkları doğrultusunda jinekolog, vajinanın durumunu, bir kızarıklık olup olmadığını, enfeksiyon ve enfeksiyon türü rahatsızlıkların belirtilerini, herhangi bir tahriş ya da yırtılma olup olmadığını kontrol eder. Ayrıca el muyanesi yardımıyla acının yerini de tespit etmeye çalışır. Eğer jinekolog gerek görürse, çeşitli labaratuvar tetkiklerinin yapılmasını da isteyebilir.

Mukoza kuruluğu vajinal acıda büyük rol oynar
Cinsel ilişki sırasında kadınların yaşadığı acıların öncelikli nedeni, mukozanın yeterince kaygan olmamasıdır. Bunun birçok sebebi vardır: Yorgunluk, stres, partnerle uyumsuzluk, doğumkontrol hapı ya da diğer ilaçların mukozayı yıpratması, hormon salgılanmasında azalma, menopoz gibi nedenler vajinada kuruluk meydana getirir ve bu da cinsel birleşmeyi zorlaştırır. Böyle durumlar da acı hissedilmesine yol açabilir.

Psikoloji çok önemli

Tıbbi olarak açıklanamayan sorunların kökeninde genellikle psikolojik problemler yatar. Aşk ve cinsel istek olmasına rağmen ilişki sırasında kasılmaların ya da acıların yaşanmasının altında, çocukluk ya da gençlik döneminde cinsellikle ilgili kötü anıların varlığı aranır. Veya yetiştirilme tarzının getirdiği etkiler kadının beyin olarak cinselliğe hazırlanamamasına yol açabilir ve bu da ilişkileri zor ve acılı kılabilir.

Uygun bir tedavi

Vajinal kuruluk durumunda kayganlaştırıcı bir krem kullanılarak cinsel ilişki kolaylaştırılabilir. Menopoz dönemindeki kadınlarda bu kremlerin yanısıra, hormon tedavisinin uygulanması da önemlidir. Bu tedavi sayesinde menopozun diğer yan etkileri de ortadan kaldırılır ve kadın psikolojik olarak da rahatlar.
Enfeksiyonlar söz konusu olduğunda, ağızdan alınacak ya da lokal antibiyotik tedavisiyle enfeksiyon dindirilir.

Doğum sonrası cinsel ilişki acıların dindirilmesinin en iyi ilacı sabır ve zamandır.
Jinekolojik rahatsızlıklarda tedaviler farklılaşır. Endometriyozis durumunda kuvvetli projestatiflerin alınması gerekir. Bazen cerrahi müdahale de söz konusu olabilir. Kistlerin %90 ı kendiliğinden geçerken, kalanı için uygun tedaviler yapılır.

Ağrı ve acıların nedeni psikolojikse, en iyi ilaç hastanın kendisidir. Böyle durumlarda hastanın önce kendi beyninde sorunu kabul edip, bunu partneriyle konuşması gerekir. Partnerinin ona yardımcı olması, kendisini güvende ve rahat hissetmesini sağlar.

Orgazm Olamama

Kadınlarda orgazm çoğunlukla direkt klitoris uyarısıyla oluşmaktadır. Bu konuda yapılan kısıtlı sayıda çalışma direkt klitoral uyarı olmadan orgazm olabilen kadınların oranının ancak %30 olduğunu göstermektedir. Bu nedenle kadında orgazm olamama durumunu öncelikle “hiç orgazm olamama” ve “cinsel ilişkide orgazm olamama” şeklinde ayırmak gerekir.

Orgazm olamayan bir kadın ilişki esnasında kendini orgazm takliti yapmak zorunda hissedebilir. Bunu yapmasının nedeni eşine onun “yetersiz” olduğu duygusunu yaşatmamak ve öte yandan da yine eşinde kendisinin “yetersiz olduğunu” kanısını uyandırmayı engellemektir. Bu tür bir uygulama problemin daha da karmaşık hale gelmesine neden olur, zira orgazm olamayan bir kadın için eşinin yapacağı etkili bazı değişiklikler sözkonusuyken, böyle bir durumda bunlar gündeme gelmez ve erkek “herşeyin normal gittiğini” düşünmeye devam ederek bir değişiklik yapma gereği duymaz.

Kadının orgazm olmasının sağlanması için ilişkide ne tür değişiklikler yapılabilir?

Öncelikle şunun vurgulanması gerekir. İlişkide aynı anda orgazm olunması diye bir gereklilik yoktur. Esas olan fizyolojik ve anatomik gerçekler nedeniyle kadının ya eşiyle beraber ya da eşinden önce orgazm olmasıdır. Erkek orgazm olduğu andan itibaren refrakter periyod adı verdiğimiz döneme girer. Bu dönemde ereksiyon etkinliğini kaybetmeye başlar ve belli bir süre erkeğin yeni bir ilişkiye fizyolojik ve ruhsal olarak hazır olması belli bir süre gerektirir. Bu süre erkekten erkeğe değişmekle beraber birkaç dakikadan birkaç saate kadar uzayabilir. Arka arkaya bulunulan ilişki sayısı arttıkça refrakter periyodun süresi de uzar. Bu erkeklerin bir gerçeğidir. Kadınlarda ise bu refrakter periyod ya çok kısadır ya da yoktur. Kadınlar arka arkaya defalarca orgazm olabilirler ve hatta aynı ilişki içerisinde bile çok sayıda orgazm olabilirler.

Buradan çıkan sonuç, erkeğin kadının orgazm olabilmesi için gerekli koşulları sağlamak için çaba göstermesi gerektiğidir.

Kadının orgazmı yaşayabilmesi için çiftlere düşen görevler

Erkeğin kendisinin orgazma ulaşmak için geçen süreyi mümkün olduğunca uzatması: erkekler çok kısa sürelerde orgazm olabilirlerken kadınlar için orgazm olabilme süresi çok daha uzundur. Bu süre bir yandan kadının ilişkiye ruhsal ve fiziksel olarak ne kadar hazır olduğuyla, öte yandan ilişkide kadının duyarlı bölgelerinin ne kadar uyarıldığıyla ilgilidir.

Çoğu kadında orgazm için direkt klitoris uyarısı gerekir. Her kadının anatomik yapısı farklı olduğundan çiftlerin, kadının klitoral olarak en iyi uyarılabildiği ilişki pozisyonunu seçmeleri gerekir. Klitorisin en iyi uyarıldığı ve çiftin yüz yüze bakması nedeniyle emosyonel özellikleri en güçlü pozisyon erkeğin üstte olduğu, en az uyarıldığı ve yüzyüze bakılmaması nedeniyle duygusal temasın en az olduğu pozisyon ise kadının arkasını döndüğü ve erkeğin arkada olduğu pozisyondur. Ancak bu her kadın için geçerli olmayabilir. Bu yüzden kadın eşine en çok hangi pozisyonda uyarıldığını hissettirmeli ya da direkt söylemelidir.

“Önsevişme döneminin” uzun tutulması: kadınlar için “ön sevişme dönemi” çok önemlidir. Kadınların ilişkiye hazır olmaları erkeklerdeki kadar kolay değildir. Yeterince hazır olunmadan ilişkiye başlandığında genital bölgenin gevşemesi ve kayganlaşması yetersiz olduğundan ilişki kadın için tatsız bir deneyime dönüşebilmekte ve doğal olarak böyle bir ilişkide orgazm söz konusu bile olmamaktadır. Kadın hazır olduğu mesajını eşine verebilmeli, erkek de bu mesajı alabilmelidir.

Burada unutulmaması gereken diğer bir önemli nokta ise ön sevişme döneminin gereğinden fazla uzun tutulmasının da hem erkeğin hem de kadının orgazm olma süresini ve orgazm şiddetini olumsuz etkilediğidir.

Erojen bölgeler adı verilen bölgelerin kadın orgazmına katkısı ihmal edilmemelidir: Erojen bölgeler adını verdiğimiz bölgeler kadından kadına değişmekle beraber sıklıkla meme uçları, kulak arkaları, bacakların iç yüzleri kadının en erojen bölgeleridir. Kadın eşine ön sevişme dönemi boyunca ve tüm ilişki boyunca erojen bölgelerinin dokunulmasından hoşlandığı mesajını verebilmeli, erkek de bu konuda duyarlı olmalıdır. Erojen bölgelerin uyarılmasının kadının ilişkiye daha hazır olmasının sağlanması yanında orgazm olmasını kolaylaştırıcı özellikleri olduğu unutulmamalıdır.

Bir kadın her ilişkide vajinal yoldan orgazm olamayabilir. Bazı kadınlar vajinal yoldan hiç orgazm olamazken, bazıları bazı ilişkilerde olurlar, diğerlerinde olamazlar. Vajinal orgazm öğrenilmesi gereken bir orgazm türüdür ve bir kadının defalarca ilişkide bulunmadan vajinal yoldan orgazm olabilmesi beklenmemelidir. Vajinal orgazm olunamadığında ilişkinin herhangi bir zamanında kadının direkt klitoris uyarısıyla orgazm olmasına imkan tanınabilir. Bu o kadar da anormal bir durum değildir.

“Penis boyu nevrozu (takıntısı)” terk edilmelidir. Vajinanın üst 2/3 lük bölümü embriyolojik gelişim açısından alt 1/3 lük bölümünden çok daha farklı bir bölgeden gelişmektedir. Bu nedenle bu iki bölgenin fizyolojik ve anatomik özellikleri birbirinden oldukça farklıdır. En bariz farklılık sinir liflerinin dağılımındadır. Alt 1/3 lük kısım zengin bir sinir ağına sahipken, üst 2/3 lük kısımda sinir lifleri nispeten daha azdır. Bu nedenle alt 1/3 lük kısım dokunma, ağrı gibi duyaranlara çok daha hassastır. Her zaman belirttiğim gibi penis uzunluğunun kadının “tatmin olmasıyla” hiçbir ilişkisi olamayacağının da göstergelerinden biridir bu. Penis zengin sinir lifleri içeriği nedeniyle en çok vajinanın alt 1/3 lük kısmını uyarmaktadır.

Ben Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı olmam nedeniyle bu yazıyı daha çok kadının anatomik ve fizyolojik özellikleri üzerinde odaklaştırdım. Bazı okuyucular “erkeklerin de erojen bölgeleri yok mu, erkekler bu kadar mekanik varlıklar mı” gibi bir düşünceye kapılabilirler. Ancak konumuz ilişkiden alınan zevkin nitelikleri değil, kadının orgazm olamaması olduğundan bu konuya odaklandırıyorum ve bu nedenle de kadının yapısal özelliklerinin orgazm olmasına etkilerini erkeklerle arasındaki farkı vurgulayarak açıklamaya çalıştım.

Yukarıdaki önlemlerle orgazm olamama problemi giderilemediğinde yapılması gereken bir Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanına başvurmak ve genel bir jinekolojik muayeneden geçmektir. Her ne kadar kadında orgazm olamama nadiren jinekolojik bir nedene bağlı olsa da kural olarak ilk başvuru jinekolog olmalıdır.

Erektil Disfonksiyon olarak da bilinen sertleşme sorunları, milyonlarca erkeği etkiliyor. 40 yaşın üzerindeki her 3 erkekten ikisi sertleşmeyi sağlama ya da sürdürmede bazı sorunlar yaşıyor ve bu erkeklerin çoğunda sorun en azından zaman zaman görülüyor. Psikolojik nedenlerin yanında sertleşme sorununun her zaman fiziksel bir nedeni bulunuyor. Çok sık görülen bu sorundan tıbbi müdahale ile kurtulmak mümkün. Ancak hastaların sessizliklerini bozup bir doktor desteği alması şart!

Pfizer’ın internet sitesinde yer alan bu yazı sertleşme sorununuz olup olmadığını saptamanıza ve doktorunuzla cinsel sağlığınız ile ilgili konuşmayı başlatabilmenize yardımcı olmak amacıyla hazırlandı. Üç adımdan oluşan yazının ilk adımda sertleşme sorunlarını ve tedavisini daha iyi anlamanız, ikinci adımda kendi cinsel sağlığınızı anlamanız, üçüncü adımda ise doktorunuzla cinsel sağlığınız üzerine konuşmanız ve sizin için uygun olan tedavi seçeneklerini tartışmanız amaçlanıyor.

1. Adım: Gerçekleri bilmek

SERTLEŞME SORUNLARI (EREKTİL DİSFONKSİYON) HAKKINDA

Sertleşme sorunu, yeterli düzeyde cinsel performans için gerekli sertleşmeyi sağlayamama ve/veya sürdürememe durumu olarak tanımlanır. Her zaman, hiç sertleşme sağlayamama anlamına gelmez. Türkiye’de sertleşme sorunu bulunan erkeklerin % 80’inden fazlasında tam bir işlev kaybı değil, hafif ya da orta derecede sertleşme sorunu bulunduğu saptanmıştır.

Erkeklerde cinsel sağlığın genel sağlığın ayrılmaz bir parçası olduğu çoğunlukla gözardı edilir. Gerçekte, sertleşme sorunu bulunan hastaların yalnızca küçük bir bölümüne tanı konulur, bu da sertleşme sorunu yaşayanların çoğunun soruna sessizce katlanmakta olduğu anlamına gelir. Sertleşme sorunu birçok erkeğin konuşmaktan rahatsızlık duyabileceği bir konudur.

Gerçek: Türkiye’de 40 yaşı üzerindeki erkeklerin % 69’u çeşitli derecelerde sertleşme sorunu yaşıyor..

SERTLEŞME SORUNU HAKKINDAKİ YANLIŞ İNANIŞLAR

1. “Tümüyle kafanızda yarattığınız bir sorundur.”

Son 25 yılda sertleşme sorunlarının tıbbi bir durumdan kaynaklandığı açıklığa kavuştu. Sertleşme sorununun çoğunlukla psikolojik bir yönü olsa da (depresyon, endişe ve stresin rolü olabilir), hemen her zaman fiziksel bir nedeni bulunur.

2. “Sertleşme sorunu yanlızca yaşlı erkeklerde görülür.”

Bu durum 40 yaşın üzerindeki erkeklerde daha sık görülmekle birlikte, her yaştaki erkekte meydana gelebilir. Yapılan bir çalışma, 40 ile 70 yaşları arasındaki erkeklerin yaklaşık yarısının zaman zaman sertleşme sağlama ve/veya sürdürmede sorun yaşadığını ortaya koymuş. Sertleşme sorunlarının oranı yaşla birlikte artsa da, tek başına yaşlanma sertleşme sorununun bir nedeni olarak görülez. Sertleşme sorunlarının yaşlı erkeklerde daha sık görülmesinin nedeni, yüksek kan basıncı gibi yaşa bağlı hastalıklardır.

3. “Cinsel ilişki için çok yaşlısınız.”

Tüm yaşlardaki çiftler cinsel ilişkiyle ilgilidir. Cinsel yaşam sağlıklı bir ilişkinin önemli bir parçasıdır. Gerçekten de, yapılan birçok araştırmada aktif cinsel yaşamın yaşlanmanın çok doğal bir parçası olduğu gösterilmiştir.

4. “Kalp hastalığınız varsa cinsel ilişkiye girmek kalp krizine yol açabilir.”

Kalp hastalığı önemli bir tıbbi durumdur ancak cinsellikten zevk alamayacağınız anlamına gelmez. Kalp hastalığı nedeniyle tedavi gören pek çok erkekte, sertleşme sorunu da güvenli ve etkili bir şekilde tedavi edilebilir. Sertleşme sorunu ile ilgili herhangi bir tedaviye başlamadan önce, kalbinizin cinsel aktivite için fiziksel gereksinimleri karşılayabilecek güçte olup olmadığını doktorunuza sormalısınız.

SERTLEŞME NASIL OLUŞUR?

Uyarıldığınız zaman beyniniz bir dizi olayı başlatmak üzere sinyal gönderir. Penis içindeki kan damarları gevşeyip genişleyerek penise gelen kan akımını hızlandırır. Aynı anda penis içinde uzanan, korpora kavernoza adı verilen süngersi oluşumlar da şişer ve toplardamarlar üzerinde baskı oluşturarak penis dışına çıkan kan akımını kısıtlarlar. İçeri giren kanın dışarı çıkandan daha fazla olması sonucunda penis büyüyerek sertleşme meydana gelir.

Bu süreç çok basit olmakla birlikte sertleşmenin, beyin, kan damarları, sinir ve hormonların bir bütün olarak mükemmel bir denge içinde çalışmasının bir sonucu olduğunu unutmamak gerekir. Eğer bu sürecin bir parçası bile sağlıklı yürümüyorsa, erkeğin sertleşme sağlama veya sürdürme yeteneği etkilenebilir.

Gerçek: Sigara, şişmanlık, alkol alışkanlığı veya ilaç kullanımı, normal dolaşım ya da sinirsel işlevleri bozarak sertleşme sorunlarının oluşumuna katkıda bulunabilir.

SERTLEŞME SORUNU NASIL OLUŞUR ?

Eğer sertleşme sorununuz varsa, sertleşmeyi sağlayan süreç bozulmuş olabilir. Sertleşmenin sağlanması ve sürdürülmesi için gereken penise gelen kan akımı, yüksek kan basıncı, yüksek kolesterol, şeker hastalığı veya damar sertleşmesi gibi tıbbi bir bozukluğun sonucunda azalabilir.

Beyin ve penis arasındaki bağlantı, omurilik yaralanması, multiple skleroz, inme ya da prostat veya kalın bağırsak ameliyatı gibi durumların yol açtığı sinir zedelenmeleri nedeniyle engellenebilir.

Sertleşmeyi sağlama ve sürdürme sürecini engelleyen diğer faktörler arasında, karaciğer ya da böbrek hastalıkları, depresyon, stres ve çeşitli ilaçlar bulunur.

SERTLEŞME SORUNUNA YOL AÇABİLECEK NEDENLER

? Yaşam biçimiyle ilgili faktörler:

? Sigara

? Alkol alışkanlığı

? Stres

? Şişmanlık

? Sık görülen tıbbi durumlar:

? Şeker hastalığı

? Kalp hastalığı

? Yüksek tansiyon

? Yüksek kolesterol

? Damar sertliği

? Depresyon

? Prostat kanseri ameliyatı

? Bağırsak kanseri ameliyatı

? Böbrek yetersizliği

? Omurilik yaralanması

? Multipl skleroz

? Bazı ilaçlar (uzun süre kullanıldığında):

? İdrar söktürücüler (diüretikler)

? Tansiyon ilaçları

? Kolesterolü düşüren ilaçlar

? Şeker hastalığı ilaçları

? Depresyon ilaçları

? Kanser tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar

? Bazı ülser ilaçları

RİSKİNİZİ NASIL AZALTIRSINIZ?

Sertleşme sorunlarının oluşma riskini azaltmanın belki de en iyi yolu sağlıklı bir yaşam sürdürmektir. Sigara içmek, fazla yağlı gıdalar tüketmek ve aşırı alkol almak, sertleşme sorunlarının görülme olasılığını önemli ölçüde artıran durumların ortaya çıkmasında rol oynayabilir. Bunlardan kaçınmak riski azaltmak açısından önemlidir.

Doktorunuza yapacağınız düzenli kontrol ziyaretleri de, şeker hastalığı veya yüksek kan basıncı gibi sertleşme sorununa neden olan hastalıkların belirlenmesine yardımcı olabilir.

Gerçek: Sertleşme sorunu ile ilgili endişelenmek durumu müzminleştirebilir veya şiddetlendirebilir. Eşinizle sorunları açıkça konuşmanız bu endişeyi hafifletmeye yardımcı olabilir.

SERTLEŞME SORUNLARI YAŞLANMANIN KAÇINILMAZ  BİR  SONUCU DEĞİLDİR!

Yaşlanma ile birlikte erkeklerin cinsel uyarılmaya karşı verdikleri yanıtlarda doğal olarak bazı değişikliklerin meydana geldiğini bilmekte yarar var: Sertleşmeyi sağlamak ve orgazma ulaşmak daha uzun zaman alabilmekte, doğrudan uyarı gereksinimi daha fazla artmakta ve sertleşmeler arasında daha çok zamana ihtiyaç duyulabilmekte.

Ancak yaşlandıkça cinsellikten zevk alma yeteneğimizin azaldığı yanlış bir inanıştır. Yapılan çok sayıda çalışmada aktif cinsel yaşamın tüm yaş gruplarında normal olduğu kanıtlanmıştır.

Sertleşme güçlüklerinin oranı 40 yaşın üzerinde artmakla birlikte, sertleşme sorunları yaşlanmanın doğrudan bir sonucu olarak düşünülmemektedir. Daha çok, erkekler yaşlandıkça sertleşme sorunu görülme sıklığını ve şiddetini, yüksek kan basıncı ve şeker hastalığı gibi yaşa bağlı hastalıklar artırıyor gibi görünmektedir.

SORUNDAN KAÇMAK NEDEN ÇÖZÜM DEĞİLDİR ?

Pek çok erkek halen, davranışlarını değiştirerek veya bir çözüm bularak sertleşme sorunları ile tek başlarına başa çıkabileceklerine inanıyor. Daha da kötüsü bazı erkekler sorundan kaçarak, kendileri ve performansları üzerinde baskı oluşturacak şekilde kendilerini suçluyor. Bu baskılar kaçınılmaz olarak stres ve endişeleri artırıp, bunun sonucunda da performansı daha fazla düşürüyor.

Sertleşme sorununun genellikle dolaşım ve/veya sinir sistemine ait fiziksel bozuklukların yol açtığı tıbbi bir durum olduğunu unutmamak çok önemli. Sorunu kendi başına çözmeye çalışmak veya kendine baskı yapmak sertleşme sorununu ortadan kaldırmaz. Sertleşme sorunu tıbbi bir durum olduğundan, en iyi yanıt doktorunuz tarafından önerilen tıbbi tedavilerle elde edilir. Doktorunuzla sorunu konuşmanız bu nedenle büyük önem taşır.

2. Adım: Sorunu tanımak

SİZDE SERTLEŞME SORUNU VAR MI?

Sertleşme sorunu olan hastaların çoğu, sertleşmeyi sağlama veya sürdürmede hafif ya da orta derecede bir zorluk yaşarlar, orgazm ve boşalma yeteneği gibi işlevler genellikle normaldir.

Sertleşme sorununun belirtileri şunlardır:

? Sertleşmeyi sağlayamama ya da sürdürememe

? Cinsel birleşme için yeterli sertlikte sertleşme sağlayamama

? Cinsel birleşme sırasında sertleşmeyi sürdürememe

? Tam bir cinsel birleşme için yeterli süreli sertleşme sağlayamama

? Cinsel birleşmenin tatmin edici olmaması

Sertleşme sorununun sizin de yaşadığınız bir sorun olup olmadığını anlamanıza yardımcı olması için, broşürün son bölümüne bakınız ve arka kapağın iç tarafında yer alan kısa değerlendirme formunu yanıtlayınız.

İpucu: Sertleşme sorununu doktorunuzla konuşmak en iyi yaklaşımdır.

SERTLEŞME SORUNU EŞİNİZİ NASIL ETKİLEYEBİLİR?

Sertleşme sorununu bulunan pek çok erkek, durumlarıyla çok fazla meşgul olduklarından, sertleşme sorununun eşleri ve ilişkileri üzerinde ne kadar olumsuz bir etki yaratabildiğinin farkına varmamaktadır.

Örneğin, sertleşme sorunu olan erkekler duygusal olarak eşlerinden uzaklaşmaya başladıklarını farkedebilirler. Erkekler hayal kırıklığı, korku, kızgınlık, boyun eğme ve kaçınma duygularıyla mücadele ederken, eşleri de aynı derecede yıkıcı duygular hissedebilmekte ve kendilerini reddedilmiş, çekici olmayan ve hatta sevilmeyen biri olarak görebilmektedirler.

Eşlerindeki sertleşme sorununu iş stresi veya yorgunluk gibi dış kaynaklı faktörlerin sonucu olarak görmeleri de sorunu ağırlaştırmaktadır. Eşler sertleşme sorununun belirtilere yol açan tıbbi bir durum olabileceğini anlayamayabilir veya başında farkedemeyebilirler. Sonuç olarak tüm ilişki stres altına girebilir.
Eşiniz size yardımcı olmak isteyebilir, ancak eşlerin sertleşme sorununun belirtilerini tartışmaya istekli olmamaları da sık rastlanan bir durumdur. Bu kişiler bilinçli olarak sessiz kalarak üzerinizde fazladan bir yük oluşturmamaya çalışırlar ve konuşmayı sizin başlatmanızı bekleyebilirler.

Yakınlık ve sağlıklı bir ilişkiyi sürdürebilmek için eşinizle iletişim kurmanız önemlidir. Onlarla sertleşme sorununun nedenleri ve olası tedavileri hakkında konuşmanız temeldir ve sertleşme sorununun her ikiniz üzerinde yaratabileceği endişe ve stresin azaltılmasına yardımcı olacaktır.

3. Adım: Sorunun tedavisi

DOKTORUNUZLA KONUŞMAK

Eğer sertleşme sorununuz olduğunu düşünüyorsanız, doktorunuza danışmak sorunun çözümü için en temel adımdır. Günümüzde doktorlar bu durumla rutin olarak ilgileniyor ve sertleşme sorunundan etkilenen başka pek çok hastanın sorularına çözüm bulmaya çalışıyor.

Doktorunuz kesin tanı koymak için standart bir fizik muayene yapabilir ve tıbbi özgeçmişinizle ilgili sorular sorabilir. Bu soruları açık ve dürüstçe yanıtlamanın çözümün anahtarı olduğunu unutmayın.

İpucu: Eğer konuşmayı kolaylaştıracaksa, doktorunuzla sertleşme sorunu ile ilgili randevunuzda eşinizin de bulunmasını isteyebilirsiniz.

TEDAVİ SEÇENEKLERİ

Sizin için uygun seçeneği bulmak

Hemen hemen tüm sertleşme sorunları tedavi edilebilir. Aslında birçok tedavi seçeneği bulunduğunu henüz bilmiyor olabilirsiniz.

Bütün tedavilerin kendine özgü üstünlükleri ve riskleri var. Sizin için hangi seçeneğin uygun olduğuna yanlızca doktorunuz karar verebilir.

Ağızdan tedavi

Bu, sertleşme sorununun altında yatan nedenden bağımsız olarak etki gösteren ve ağızdan alınan haptır. İlaç kullanıldığında, erkekte doğal sertleşme sürecinin oluşabilmesi için cinsel uyarı gerekir. Ağızdan tedavi genel olarak etkili ve güvenilirdir.

Vakum Tedavisi

Bu tedavide, bir vakum pompası, kapalı plastik bir silindir ve sıkıştırıcı bir halkadan oluşan bir vakum aygıtı (VCD) kullanılır. Penisin bu silindirin içine yerleştirilip pompa kullanılarak havanın dışarı atılmasıyla oluşturulan negatif basınç, sertleşmeyi sağlayan dokuların kanlanmasını sağlar ve böylece sertleşme oluşturulur, daha sonra penisin tabanına yerleştirilen sıkıştırıcı bir bant ile sertleşmenin devamı sağlanır.

Transüretral Tedavi

Transüretral tedavi, penisin idrar yolu ağzından bir kanül veya süpozituar uygulama sisteminin yerleştirilmesinden oluşur.

Penise Enjeksiyon Tedavisi

Penise enjeksiyon tedavisi, cinsel birleşmenin öncesinde, ince bir iğne aracılığıyla bir ilacın doğrudan penisin kenarından penis kasına enjekte edilmesinden oluşur.

Penis İmplantları (Protezleri)

Bu tedavi, peniste sertleşmeyi sağlayan dokuların yerine bir protez yerleştirilmesinden oluşur. İmplantların başlıca iki tipi vardır: Bir, iki veya üç bileşenli şişirilebilir (hidrolik) aygıtlar ve orta sertlikte yumuşak protezler. Bu iki tip aletin uygulanması da, geri dönüşsüz bir ameliyat gerektirdiğinden genellikle yalnızca diğer tedavi seçeneklerinin başarısız olduğu hastalarda düşünülmektedir.

Profesyonel Danışmanlık

Psikoterapi ve/veya tek başına davranışçı tedavi, sertleşme sorununun hiçbir fiziksel nedeninin bulunmadığı bazı hastalarda veya tıbbi girişimleri ve ameliyatı reddeden hastalarda yararlı olabilir.

TEDAVİDEN SONRA NELER BEKLENMELİ?

Cinsel sağlığınızı iyileştirmek ve sertleşme sorununuzu tedavi etmek kendinize olan güveninizi yeniden kazanmanızı sağlar. Böylece pek çok erkek, eşiyle özel yaşamını tekrar kurabilir ve cinsel duygularını yeniden yaşayabilir. Ancak unutulmaması gereken birkaç nokta var:

Tedaviler doğrudan cinsel isteği artırmaz.

Siz ve doktorunuzun tedavi seçimi hemen ve her zaman sonuç vermeyebilir. Eğer beklediğiniz sonuçları alamazsanız doktorunuzu arayınız. Onunla birlikte sizin için en uygun tedaviyi ve dozunu belirleyebilirsiniz.

Tedavi, ilişkinizin temelinde yatan diğer sorunları çözmez.
Eşiniz ve doktorunuzla iletişim yollarını açık tutmanız, tedavinin etkisinin kalıcı olmasına yardımcı olur.

Unutmayın, sertleşme sorununuz olduğunu düşünüyorsanız, doktorunuzla konuşmak bu sorunun tedavisinde atacağınız en temel adımdır.

Penisin döl yolu içinde kalması. «Levator ani» kaslarının kasılması sonucu ortaya çıkar. Bu olay köpeklerde fizyolojik bir şeydir, köpekler cinsel birleşimden sonra 15-30 dakika kadar birbirlerine çengellenmiş halde kalırlar. Kadınlarda ise buna üst döl yatağı krampı adı verilmektedir. (Levator aninin sertleşmesi yüzünden meydana gelir).

Bu olay genellikle kuvvetli, sert birleşimlerden sonra görülür ve çoğu kez taraflar dış bir etki olmadan birbirlerinden ayrılamazlar. Bazen ancak narkozla, bazı hallerde ise kadının makatına bir ya da iki parmağın sokulması krampın çözülmesine yeter

Eskiden, cinsel eylemlerin doğal, fizyolojik ve psikolojik olanının dışındaki cinsel olaylara ve tercihlere, cinsel sapıklık deniyordu. Bu tür tercihler, halk arasında zaman zaman sapıklık diye nitelendiriliyor. Sapıklık deyimi, her türlü olumsuzluk, kötülük ve neredeyse katiller için bile kullanılmaktadır.

Sözcüğün kendisi itici ve ürkütücüdür. Oysa her insan içinde, ileride açıklayacağımız gibi normal yörüngesinden sapmış ama, kişinin cinselliğine, fazla zararı olmayan az ya da çok, cinselliği bir parça renklendiren duygular taşıyabilir. Peki bunları nasıl değerlendireceğiz?

Yaşama ve soyların sürmesi, insanoğlunun ve de tüm canlıların iki temel içgüdüsüdür. Bu içgüdülerimiz, yaşamımızın öteki dinamiklerini ve enerjilerini de harekete geçirir, onları yönlendirir. Bu öylesine güçlü bir enerji dinamosudur ki, hiçbir canlı bundan kendini soyutlayamaz. Öteki canlılara uygulanan kuralların çoğu, insan için de geçerlidir. İnsan toplumsal bir örgütlenme içinde, akıl üstünlüğü olan, biyolojik bir varlıktır. Bu tanımlamama göre, biyolojik varlık olarak,doğanın, öteki canlılar için koyduğu kurallar, insan için de aynen geçerlidir. Canlılar, kendilerine yararlı dış uyarımlara yönelirler, zararlı uyarımlardan kaçarlar. Çoğalmaları için de, yaşamlarını bile tehlikeye atacak kadar bu eylemi gerçekleştirirler. İnsanda da durum değişmez. Ancak sosyal bir örgütlenme içinde, yani toplumsal yaşam süren insanoğlunda, biyolojinin kuralları, sosyal yapının, inancın, iklimin, eğitimin, törenin, üretimin ve daha pek çok şeyin etkileriyle biçim kazanır. Bu durum, konuttan yemeğe, giyimden üretime ve tüketime kadar, her şeyi etkileyen yaşam biçimleri de, toplumdan topluma değişir. Üçüncü faktör, akıl üstünlüğü, yani psikolojik yapımız ise herkese göre özel bir ayrıcalık taşır. Ama temel öğeler değişmez. Biz insanlar cinselliğimizi, biyolojik güdülerimizin ivmesinde, sosyal yapının şemsiyesi altında,ama psikolojinin derinliklerinde ve renklerinde değerlendirip yaşarız. Karşımıza çıkan ayrıcalıkları da, bu ölçüler içinde değerlendirmemiz gerekir.

Çoğalma amacından sapmış, bu amacı engelleyen davranışlara yönelmiş, cinsel doyumlarını kendi cinsinde aramayan, iki tarafın da istemesiyle ergin ve yasal yönden sakıncaları olmayan birleşmeleri nasıl değerlendireceğiz?

Şimdi konularımızı kısa kısa anlatarak, insan denilen varlığın bu konuda nerelere vardığı ve nelere başvurabileceğini de görmüş olacağız.

Sadizm ve Mazohizm

Neredeyse tüm cinsel eylemlerin içinde, az çok yer alan bir davranış ve eğilim biçimi olan sadizm ve mazohizmdir. Sadizm acı vermekten hoşlanma demektir . Sadizmi yapan kişiye de sadist denir.

Sadizm öylesine yaygın ve biraz önce değindiğimiz gibi, cinselliğin içine öylesine girmiştir ki , bunun sınırının nerede başlayıp nerede bittiğini belirlemeye çalışalım.

Cinsel güdülerin içinde, biraz can yakma ya da şiddet öğesi, öteki canlılarda olduğu gibi, insanlarda da vardır. Sevişirken eşini sıkmak, öperken ısırmak, birleşme sırasında, eşinin “canım yanıyor” demesinden zevklenerek, sanki gücünü kanıtlamak ister gibi, erkeğin daha da zorlamaları, aşk oyunları içinde kabul edilebilir. Buna olabilir dememiz için eşin de bir ölçüde bunları istemesi ve bu az ölçüde can yakıcı eylemlerden hoşlanması gerekir. Eşlerden birinin, özellikle kadının da, canının az bir ölçüde yanması, ezilip sıkılmasını istemesi de mazohizmin, yani acıdan hoşlanmanın kapsamına girer. Genel olarak sadizm erkeklerde, mazohizm de kadınlarda daha çok görülür demiştik. Kuşkusuz bunun tersi, sadist kadın, mazohist erkekler de vardır.

Bilinçaltı gizli kalmış mazohizme örnek gösterilen bazı kadınlar vardır ki, bunlar bile bile erkeğinin sinirlerini bozmak, dayak yiyeceğini, acı çekeceğini bildiği halde, erkeğin üzerine giderek, acıya çanak tutması olayı da, çoğu erkeğin sebebini çözemediği, gizli mazohizmle açıklanabilir. Sonunda dayağı yiyerek ya da acıyla motive olarak, olayı cinsel birleşme ile noktalamak da, bilinen davranış türleridir.

Tersi de olmaktadır. Eşini her fırsatta sözle, hakaretlerle ya da küçük düşürerek, alay ederek, ona acı vermekten adeta bilinçaltı zevk alan erkekler de, az değildir. Her fırsatta kadının canını acıtmayı ihmal etmeyen, karısının gözyaşlarını ve ezikliğini, sinsi bir zevklenmeyle seyreden erkekleri de biliriz. Bu erkekler de, yatağa girdiklerinde, hiçbir şey olmamış gibi eşleriyle birleşirler. Ancak eşini kıyasıya yaralayan, üzerinde sigarasını söndüren, kan akıtan, kadının kemiklerini kıran erkekler ise tam sadisttirler. Sadizm daha çok psikopat dediğimiz kişilerde gelişir. Bu gibileri alkolle, kumara uyuşturucuya da düşkün olabilirler. Bunlar genellikle disipline gelemeyen, sorumsuz insanlardır. Bu tür kişilerden, az da olsa kimileri, cinsel duygularının çılgınca ivmesiyle, çocukların ırzlarına geçerken, onları öldürebilecek kadar acımasız bir ruh yapısıyla donanımlıdırlar ki, bu insanlar da dejenere psikopatlardır.

Pedofili

Biraz önce sözü geçtiği için, hemen sizlere pedofiliden, yani ergenliğe erişmemiş, küçük çocukları baştan çıkarma, onlarla sevişme ve cinsel birleşme yapma olaylarından söz edeceğim. Bu eğilim ve eylemler, çeşitli kılıklarda karşımıza çıkar. Kimi ülkelerde ya da yörelerde genç erkekler, gözü dönmüş psikopatlar, kadın bulamamaktan ya da aşağılık komplekslerinden dolayı, küçük çocukları kendilerine hedef seçerler. Kimi büyükler de, çocukları sevip okşarken fırsatını bulunca, okşama sınırlarını zorlayarak, bu tür zevklerini tatmine çalışırlar. Cinsel organlarını tutturanlar, çocukların mahrem yerlerine dokunanlar, öpenler da örtülü pedofilinin kapsamına girer.

Ensest

Ensest dediğimiz akraba arası ilişkiler de az değildir. Bu tür eğilimleri olan, evdeki her birey, bir öteki için, potansiyel tehlike oluşturur. Kardeşler, yeğenler, babalar, amcalar, dayılar ve dedeler arasından çıkabilir. Bu büyükler, küçükler üzerinde kimi masum görülen denemelere başvurabilirler. Abla, teyze gibi kadınların kızların da küçük erkek çocukları, kendi zevkleri doğrultusunda kullandıkları da bilinmektedir.

Küçük çocuklar üzerinde kalıcı izler bırakabilecek olan bu olaylar, bir sınır içinde kalır ve uzun süre yinelenmezse, bunun çocuk üzerindeki izi kolayca silinir, unutulur gider.

Ensestin kapsamına salt çocuk-büyük ilişkisi girmez. Ergin insanlar arasında da oldukça yaşanan ama, başkalarına kolay yansımayan cinsel sapmalardır bunlar. Aslında iki ergin arasında gerçekleşiyor ve de bunu kimse bilmiyorsa, ortaya çıkmaz.

Dünyada en az görülen ensest olgusu, anne ile oğul arasında olanıdır. Bunların çoğunda da, özellikle oğul, şizofrendir. Bu ilişki gene tüm dünya ülkelerinde, kamu vicdanına göre nefretle kınanır ve yasaklanmıştır. Ancak baba kız arasında oranı biraz daha fazladır. Özellikle alkolik, psikopat karakterli babaların kızlarına bu tür yaklaşımları da, aşağılayıcı bir davranış, bir sapmadır.

Seyirciler (Voyenizm)

Seyirciler çoğu kez cinsel yönden doyumsuz ya da kendilerine güvensiz insanlar arasında görülür. Gençlik yıllarında olabildiği gibi, ileri yaşlarda da olabilir.

Başkalarının cinsel birleşmesini seyretmek, seyredenlerin hoşuna gidebilir. Ancak bu tür eğilimler, başkalarının özgürlük ve insan haklarına tecavüzdür.

Teşhirciler

Teşhirciler tıpsal deyimle eksibistyonistler, daha farklıdır. Bunlar olmadık yerlerde ve ortamlarda, cinsel organlarını başkalarına, özellikle genç kızlara, yetişmekte olan çocuklara ya da sokakta kalabalıkta her fırsatta ve her yerde pardösüsünü, paltosunu, ceketini açarak, cinsel organlarını gösterirler. Ve de bu heyecanı duyarak tahrik olurlar, penisleri ereksiyon durumuna gelebilir. Bu gibilerinin çoğu, cinsel yönden ya empotan, yani güçsüz ya da sadist psikopat kişilerdir. Kadınların korku ve heyecanı onlara cinsel zevk verir. Sonra bunu düşünerek tahrik olup mastürbasyon yapmaları da bilinen gerçeklerdir.

Normal insanlarda tahrik amacıyla seyretmeden zevk alma duygusu vardır. Porno filmler bunun bir örneğidir. Kendi erkekliğini bir gurur gibi sayarak bir biçimde belirginleştiren, ya da kendi güzelliğine düşkün kimi kadınların, güzel olan yanlarını biraz ölçüyü aşarak, gösterme eğilimleri de, masum teşhirciliğin kapsamına girer.

Bir başka sapma da sokakta telefonda, karşı cinsten birine açık saçık konuşarak, laf atarak, bundan zevk almadır.Telefonla olanlara telefon sapıkları deniliyor. Bu gibilerinin coğu cinsel yönden empotan olarak değerlendirilir. Bunlar genellikle mastürbatör olup, kadın karşısındaki, başarısızlıklarını böyle sözlü saldırganlık, yani sözle, bir tür ırza geçme gibi, tatmin etmeye çalışırlar. Bunların kimileri de, bilinçaltı ya da açık eşcinsel eğilimli insanlardır. Bunlar arasında, kalabalıkta otobüste ve benzer yerlerde karsı cinse sürtünerek heycanlananlara halk arasında fort’çular deniliyor.

Eşcinsellik

Eşcinsellik konusunu “Erkekte-Kadında Eşcinsellik” sayfamızda sunduk. Açıkladığım bu önemli konuya burada kısaca değinip geçeceğim. Kadının kadınla, erkeğin erkekle cinsel amaçlı birliktelikleri ve birleşmeleri, eşcinselliğin tanımına girer. Aktif ya da pasif iki kişiden oluşan eylemde, erkekte pasif yani edilgen olanlar, eşcinsel diye nitelenir de, aktif olanlar biraz gözardı edilir. Sayısal oranı toplumdan topluma değişir. Çağdaş toplumlarda halk, çağdaş bilim, buna sapıklık demiyor, cinsel tercih diye nitelendiriyor.

Zoofili

Hayvanlarla cinsel birleşme demektir. Kırsal kesim gencinin, karşı cinsle cinsel tatmin yolları oldukça kapalıdır. Genelev olanaklarından yoksundurlar, ilginçtir ki, kırsal kesimde mastürbasyon alışkısı da fazla yaygın değildir. Gözden uzak kırlıklarda, ormanda, tarlada ve su kıyılarında her genç gibi, onun da kanı kaynar. O da, köy yaşamına göre fazla yadırganmayan bir yolu dener. Bu da hayvanlarla cinsel birleşmedir.

Daha çok eşekler kullanılır. Bu nedenle eşeklere kimi yörelerde “Nallı Fatma” denir. Dahası gene kimi yörelerde, ergenliğe erişmiş delikanlının babasına, öteki babalar “komşu senin çocuk büyümüş artık ona bir eşek alma zamanı geldi” diye takılırlar. Gençler arasında da, eşeklerle cinsel birleşme yaparlarsa, penislerinin büyük olacağı inancı yaygındır.

Bunlar yaşamın istenmeyen ama, çaresizlikten başvurulan yollarıdır. Bu da ahlak adına yapılıyor. Oysa dünyada hiçbir canlı türü, kendi türünün dışında bir canlıyla birleşmeye yeltenmez. Böyle bir olaya insanlar tanık olsalar, yani tavuğu kovalayan kedi yakaladığında, onunla cinsel birleşmeye yeltense, koyunu kovalayan köpek aynı şeyi yapsa, sahiplerinin yapacağı şey, bu hayvanları öldürmektir. Bizler ise, kendi yavrularımızı, öz varlıklarımızı, toplumun cinsel ahlakını korumak için, onları bu tür davranışlara iteriz.

Masturbasyon

Masturbasyon bir sapma mıdır? Eğer delikanlı kadın bulamamaktan, yokluktan, parasızlıktan cinsel bir obje bulamıyorsa ve coşkuları da onu zorluyorsa, elbette masturbasyon yapacaktır. Bizler hekim olarak bunu yasaklamıyoruz. Bu konuyu; “Kızlarda – Erkeklerde Masturbasyon” konulu sayfamızda ayrıntıları ve teknikleriyle anlattık. Ancak kadın varken erkek cinsel birleşme yerine masturbasyonu tercih ediyorsa, bunu da normal saymayız.

Grup Seksi

Batı toplumlarında yaygın olan, bizim toplumumuzda da potansiyel istek ve özlemi duyulan grup seksinden de söz edelim. Batı toplumlarında gazete, dergilere ilanlar vererek birbirlerini bulup yaptıkları grup seksinden mutlu olanalr az değildir. Eşler anlaştıkları için, yasal yönden de bir yaptırım söz konusu olmadığından, bu olay çiftlerin keyfine kalmış bir iş oluyor. Bizim toplumumuzun ahlak anlayışı ve kültürü bu tür ilişkileri hoş karşılamıyor.

Peki insanlar neden bu yola başvuruyor. Evinde monotonlaşmış ve karısına karşı empotan olan ya da zevk çizgisi düşmüş erkek ya da kadınlar, grup sekslerine katıldıklarında, neden mutlu oluyorlar? Bunun nedeni, bilinçaltı duygularda yatıyor. Örneğin kişilerin teşhircilik, seyircilik, bastırılmış eşcinsel eğilimleri varsa, bunlar aracılığıyla tahrik olarak, cinsel doyuma ulaşıyorlar. Ayrıca eş değiştirerek de, bir başka heyecanı yaşayabiliyorlar. İnsanlar eğilimlerin farkında olmadan, bu tür cinsel birleşmeden mutluluğu yakalamaya çalışıyorlar. Nitekim bu konuda, faşigler, karnavallar da, toplumsal hoşgörünün bir tür emniyet sübapları gibi rol oynuyorlar. İnsanlar bu yoldan cinsel bastırılmış duygularına ivme kazandırıyorlar.

Osman Nedim Tuna  (Hayatı)

1 Ocak 1923′te Düzce’de doğdu. İstanbul Kabataş Erkek Lisesi Fen kolundan mezun oldu (1941). 1941 yılında istanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Mühendisliği bölümüne girdi. Bu bölümde öğrenim gördüğü yıllarda, Edebiyat Fakültesi Türkoloji bölümünde Prof. Dr. Reşit Rahmeti Arat’ın bir dersini dinledi. O ders kendisini çok etkiledi ve Türkoloji öğrenimi görmeye karar verdi. 1950 yılında Mukayeseli Türk Dili alanında “Orhon Yazıtlarının İmla Kaideleri ve Fonolojisi”; (XVII+459 s.) adlı tezini savunarak Türkoloji bölümünden diplomasını aldı.

1952′de askerliğini yaptı. 1953′ten 1959′a kadar Bayındırlık ve Sanayi Bakanlıklarında devlet hizmetinde bulundu. 1959-1961′de Türk Dil Kurumu’nda uzman, 1961- 1962′de üç kurucudan biri ve ilk as başkan sıfatı Ue Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü’nde çalıştı.

1962-1968′de Amerika’da University of Washington’da (Seattle; Wash.) Nicholas N. Poppe idaresinde Türkoloji, Mongolistik, Altayistik, Lengüistik alanlarında doktorasını tamamladı ve Ph. D. unvanını aldı. Tezi, Studies on Nahjul-Faradis: A Methodfor Turkic Historical Dialectology (3+V+444 s.)’dir. 1963-1969 yıllarında aynı yerde müstakillen Türkoloji programının bütün derslerini verdi. 1969′dan 1976′ya kadar University of Pennsylvania (Philadelphia, PA.)’da kendisinin kurup geliştirdiği Türkoloji bölümünde lisans, lisans üstü, doktora dersleri verdi ve iki Türkoloji doktoru yetiştirdi.

1982′de Türkiye’ye döndü ve gönüllü olarak İnönü Üniversitesi’ne (Malatya) katılarak Eğitim Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bölümü’nü kurdu. 15.11.1984′te doçent oldu; aynı yıl Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Türk Dil Kurumu üyeliğine, 1987′de Türkoloji Uygulama Kolu Başkanlığına seçildi, 29.12.1989′da Profesör unvanını aldı. 31.12.1989′da İnönü Üniversitesi’nden emekli oldu. Bu tarihten 1991 eğitim-öğretim yılı sonuna kadar İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde ücretli Öğretim Üyesi olarak çalışmalarını sürdürdü.Türkçenin Tarihi, Orhun Abideleri, Anlatım Bozuklukları, Cümlenin Öğeleri, Yazım ve Noktalama, Türkoloji Makaleleri, Edebiyat Nedir?, Alfabelerimiz, Atasözleri, Bulmacalar, Edebi Sanatlar, Sınav Soruları, Kpss, Oks, Öss, Bunları Biliyor musunuz?, Özlü Sözler, Güzel Sözler, Türkçe, Edebiyat, Masallar, Destanlar, Astroloji, Roman Özetleri

Prof. Dr. Osman Nedim Tuna, İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bölümü’nü kurduktan sonra Aralık 1983′ten Ekim 1984′e kadar ve Nisan 1987′den Aralık 1989′a kadar Bölüm Başkanlığı yapmış, bu görevinin yanı sıra degişik tarihlerde Eğitim Fakültesi Dekan Yardımcılığı, Fakülte Yönetim Kurulu Üyeliği, İnönü Üniversitesi Senatosu’nda Fakülte Temsilciliği, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde Yönetim ve Kurul Üyeliği görevlerini de yürütmüştür. Türk Dil Kurumu’nca düzenlenen 3. Uluslar Arası Türk Dili Kurultayı’nda Sümer ve Türk Dillerinin Tarihi İlgisi İle Türk Dili’nin Yaşı Meselesi adlı kitabı için kendisine ‘Türk Dili’ne Üstün Hizmet Ödülü ve Onurluk’u verilmiştir.

06.10.1993 ile 01.01.1995 arasında Sakarya Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nün kurucusu oldu ve bölüm başkanlığını yürüttü. Yeni kurulan üniversitelerde, emeklilik yaşının 72′ye çıkartılmasından faydalanarak Sakarya Üniversitesi’nde çalışan O. Nedim Tuna, Ocak 1995′te tekrar emekli oldu. Bu yıldan 1997 yılının Haziran ayına kadar aynı üniversitede ücretli Öğretim Üyesi olarak çalıştı.

1997 yılının Haziran ayında İstanbul’da Kadıköy’deki evinde sabaha karşı beyin kanaması geçirerek kısmi felç oldu. Bir ay kadar yoğun bakımda kaldıktan sonra 22 Temmuz 1997′de özel bir uçakla Amerika Birleşik Devletleri’ne gönderildi. Vefat ettiği tarihe kadar evinde hemşire gözetiminde ailesi tarafından tedavisine devam edildi. 17 Temmuz 2001 Salı günü Türkiye saati ile 14.10′da kontrol için yatırıldığı hastanede vefat etti. ABD’de toprağa verildi.
Prof. Dr. Osman Nedim Tuna evli ve üç kız çocuğu sahibi idi.

Prof. Dr. Osman Nedim Tuna, yazdığı eserlerle önemli bir görevi yerine getirmiştir.Ancak, Türklük ve Türklük bilimi için yaptığı en önemli hizmetin, “öğrenci yetiştirmek” olduğunu düşünürdü. Hocanın yanında çalışma fırsatı bulanlar, bir bilim adamının titizliğini, yılmazlığını, sabrını bizzat görmüş oldu. Osman Nedim Tuna’yı yakından tanıyanlar ise, “adil insan”ın, “adaletli davranma”nın ne olduğunu Osman Nedim Tuna’nın şahsında bizzat görmenin lezzetini yaşadı.

Hocamıza Allah’tan rahmet diliyoruz. Mekanı cennet olsun!