Buradasınız» Madenciliğe Dair

Balıkesir Eğmirde Ülkemiz Ekonomisine Demir’le Destek

İşletme şefi Maden Mühendisi ve İş Sağlığı güvenlik uzmanı Yavuz Özgür, “Ocağımız 1952 yılından buyana açık işletme metodu ile delme patlatma sonrada taşıma toz ve parça halinde fabrikaların istediği ebatta Demir Çelik ve Çimento Fabrikalarının yıllık üretim talebine göre karşılıyor. Ortalama 2009 yılında yaklaşık 250 bin ton üretim yapıldı. Bunun yüzde sekseni düşük tönörlü olup, çimento fabrikalarına gönderilmektedir. Yüzde 20 ise demir çelik fabrikalarına gönderilmektedir.” dedi.

Özgür şunları söyledi:
“Ocak şimdiye kadar üç defa el değiştirdiç. ilk olarak dümeks şirketi tarafından işletildi. 1952’den 1978 yılına kadar işletmede yaklaşık 2 bin kişi çalıştı. Günün şartları gereği 1978- 1998 yılları arası ise Akdeniz Madencilik ocağı işletti.1998 yılından itibaren bu güne kadar halen Aksu Madencilik Elektrik Üretim Ticaret A.Ş. tarafından hizmet vermektedir. Üretim sırasında ileri teknoloji kullanılmakta olup, her şeyden önce insan sağlığı ve çevreye olan saygımız ön planda tutulmaktadır. Tüm sonuçlar kendimize ait laboratuar’da analiz edilip, mal çıkışı sağlanmaktadır. Bu işletmenin 20 yıl daha hizmet vereceği tahmin ediliyor. Havran ekonomisine de çok önemli katkı sağlıyoruz. Burada nakliye sorumlusu S.S Eğmir Köyü Taşıyıcılar Kooperatifi Başkanı Ali Aydoğan ve yönetim kurulu üyeleri ile iki yıldan beri özverili bir şekilde çalışmaları sonucu çıkarılan madenin yerine ulaşmasını sağlamaktadır.”dedi.

S.S Eğmir Kooperatif Başkanı Ali Aydoğan ise, “2 yıldır görevdeyiz. Yönetim kurulu üyeleri ile örnek bir dayanışma içerisinde çalışıyoruz. Önce iş kapasitesini yükseltip, daha sonra taşıma kapasitesini yükselttik. İki yıl gibi kısa bir zamanda çok büyük yol aldık. Son altı içinde ise kooperatifmize binek bir araç kazandırdık. Üyelerinde 15 tonluk kamyonların yetersiz kalmasından dolayı en az 25 ile 30 ton arası kamyonlarını yenilemelerini sağlıyoruz. Taşıma sırasında kanunların uygun gördüğü şekilde tonaj uygulamasına titizlik ile üzerinde duruyoruz. İlgili şirketlere köyümüze ve kooperatifimize verdiği desteklerden dolayı teşekkür borçluyuz.” dedi

Madencilikte İşletme Yöntemleri ve Çeşitleri

Açık işletme nedir

Demir cevherleri ve boksit (alüminyum cevheri) gibi bazı mineraller açık ocak işletmeciliği  denen yöntemlerle çıkarılır. Açık işletme yöntemlerinin en basitlerinden biri, akarsu yataklarında, göllerin dibinde ve haliçlerde birikmiş ağır çökellerin içindeki minerallerin ayrılmasıdır.  Plaser denen bu çökeller, aşınma sonucunda kayaçlardan kopan ve akarsularla sürüklenerek alüvyonlu topraklara karışan ağır mineralleri içerir. Altın ve kasiterit (kalay cevheri) genellikle bu tip çökeller halinde bulunur.
Bugün bazı ağır mineral çökellerinin işletilmesinde uygulanan yöntemler, ABD’deki “altına hücum” günlerinde maden arayıcılarının buldukları tavayla yıkama tekniğinin geliştirilmiş biçimlerinden başka bir şey değildir.
Güneydoğu Asya ve Nijerya’da, akarsu ya da göl diplerindeki kum ve çakılların arasına karışmış olan alüvyonlu kalay cevherleri taraklı kepçelerle toplanır. Bazen de açık ocaklardaki cevheri parçalamak için üzerine çok yüksek basınçlı su püskürtülür. ABD’de, Cornvvall’daki kaolin yatakları ile Florida’daki fosfat yataklarının işletilmesinde daha çok sulu kazı denen bu yönteme başvurulur.
Açık ocak işletmeciliği, cevherin görünecek biçimde yüzeye çıktığı ya da yüzeyin hemen altında bulunduğu yerlerde uygulanır. Bu tip işletmelerde önce cevheri örten bütün toprak örtüsü kaldırılır; sonra, TAŞOCAĞI maddesinde anlatıldığı gibi büyük cevher bloku patlayıcılarla parçalanıp kepçeli kazı makineleriyle kamyonlara ya da taşıyıcı bantlara yüklenir.
Açık işletmeler genellikle dev ölçektedir ve çalışmalar gözalabildiğine uzanan boş alanlarda sürdürülür. Örneğin Avustralya’nın batısında demir cevheri çıkarılan koskoca bir dağ kütlesi kazıla kazıla yok olmak üzeredir. ABD’nin Utâh eyaletindeki Bingham Kanyonu bakır madeninde ise işletme çalışmaları nedeniyle genişliği 7 km2′yi aşan, derinliği de neredeyse 800 metreyi bulan dev bir çukur oluşmuştur.

Yeraltı madenciliği

Yerkabuğunun derinliklerindeki cevher kütlesine, yüzeyden aşağıya doğru düşey olarak inen kuyularla ya da giriş galerisi denen yatay tünellerle ulaşılır. Cevher fazla derinde değilse genellikle eğimli bir galeri açılır; ama derinde olduğu zaman en uygun yöntem düşey bir kuyu kazmaktır. Böyle bir maden kuyusu, madencilerin ve donanımlarının istenilen derinliğe indirilebilmesini, ayrıca cevherin yüzeye çıkarılabilmesini sağlayacak kadar geniş olmalıdır. Kuyunun dibinden cevherin içlerine doğru yatay galeriler açılır. Ayrıca her galeri “bür” denen küçükiniş çıkış kuyularıyla bir üstündeki ve bir altındaki galeriye bağlanır. Kazarak ya da patlayıcı kullanarak, cevher kütlesinin içinde “ayak” denen bir çalışma yeri açılır. Bu boşluk nedeniyle tavanın çökmesini önlemek için ağaç destekler yerleştirilir ya da cevher kütlesinin bazı yerlerinde tabandan tavana kadar uzanan “topuklar” bırakılır.
Cevherin parçalanarak alınmasına kazı denir. Aslında bu işlemin kazmakla hiçbir ilgisi yoktur. Önce pnömatik matkaplarla (basınçlı havayla çalışan delicilerle) kütlenin içinde delikler açılır; sonra bu deliklerin içine patlayıcı doldurulup ateşlenerek cevher parçalanır.
Parçalanan cevherin kazı yerinden alınıp yüzeye çıkarılması için gerekli düzenlemeleri yapmak maden mühendislerinin başlıca görevlerinden biridir. Bu görev giderek güçleşir, çünkü cevher çıkarıldıkça kuyu ile ayak arasındaki galeri uzunluğu artar. Cevherin kuyuya ulaştırılabilmesi için belki 10 km boyunca taşınması gerekir. Bu taşıma içinde genellikle konveyör denen taşıyıcı bantlar ya da elektrikli, dizel motorlu lokomotiflerle çekilen vagonlar kullanılır. En sonunda kuyu dibine yığılan cevher saniyede 1215 metre gibi büyük bir hızla tırmanan asansörlerle yüzeye çıkarılır.
Derin maden ocaklarının hemen hepsinde iki kuyu vardır. Kuyuların birinden içeri temiz hava girer; öbüründen de ocaktaki kirlenmiş hava vantilatörlerle emilerek dışarı atılır. Bu düzenleme ocağın hem havalandırılmasını, hem de soğutulmasını sağlar; çünkü derine indikçe kayaçlann sıcaklığı artacağından içerinin havası giderek ısınır.

Derinliği 3.000 metreyi aşan maden ocaklarında kayaçlann sıcaklığı 50°C’nin üstündedir. Örneğin Güney Afrika’da, Carletonville’ deki bir altın madeninin derinliği 3,7 kilometreden fazladır ve galerilerdeki sıcaklık 55°C’ye ulaşmaktadır. Bu derinlikteki ocaklarda havanın büyük soğutucularla soğutulması gerekir.

Yüksek sıcaklık, yeraltı madenlerinde çalışanların karşı karşıya bulundukları tehlikelerden yalnızca biridir. İyi düzenlenmemiş bir ocakta galerilerin çökmesi ve madencilerin “göçük” altında kalması en ürkütücü tehlikelerin başında gelir. Bir başka endişe kaynağı da zehirli ve yanıcı gazların, özellikle “grizu” denen metan gazının birikmesidir. Bu yüzden, Davy lambası olarak bilinen güvenlik lambası, yeraltında çalışanların can güvenliği açısından en büyük buluşlardan biri sayılır. Alevini dışarı vermeyen bu lambayı 1815′te İngiliz bilim adamı Sir Humphry Davy geliştirmişti . Davy lambaları bugün bile birçok ocakta kullanılmaktadır; ama artık madencilerin çoğu, tepesinde elektrik ampulü bulunan koruyucu başlıklar (miğferler) giyer. Zehirli gazların varlığı da elektronik aygıtlarla saptanır.

Çeşitli minerallerin ve öbür maddelerin yeraltından çıkarılması için başka yöntemler de vardır. Örneğin, bildiğimiz sofra tuzu (sodyum klorür) ve potas (potasyum karbonat) çökellerini işletmek için üzerlerine boruyla su püskürtülür. Tuzların erimesiyle oluşan bu sulu çözelti yüzeye pompalanır ve ısıtılarak buharlaştırılır. Böylece su buharı ayrıldığında geriye yalnızca katı mineraller kalır. Kükürt de genellikle buna benzer bir yöntemle elde edilir; yalnız bu işlemde su yerine kızgın buhar kullanılır. Frasch yöntemi denen bu işlemde, kızgın buharın etkisiyle yeraltında eriyen kükürt yüzeye pompalanarak alınır.
Yeraltından petrol ve doğal gaz çıkarmak için uygulanan yöntemler madenciliğin özel bir alanıdır. Petrol ve doğal gazın bulunduğu katmanlara ulaşabilmek için çok derin kuyuların açılması gerekir.

Yerkabuğundaki minerallerin ve öbür hammaddelerin bulundukları katmanlardan çıkarılarak değerlendirilmesine yönelik bütün işlemler madencilik adı altında toplanır. Yerkabuğundaki kayaçların yalnızca bir bölümünde işletme giderlerine değecek kadar bol miktarda yararlı mineral bulunur. Bu tür kayaçlara cevher ya da “maden filizi” denir. Bir cevherdeki yararlı mineral oranı, cevherin türüne bağlı olarak büyük ölçüde değişir. Örneğin bir demir cevheri yüzde 20 ile yüzde 60 arasında demir içerebilirken, bir altın cevheri kütlesinin ancak milyonda birkaç birimi altındır. Maden mühendislerinin başlıca görevleri işletilmeye değecek cevherleri arayıp bulmak, yerkabuğundaki cevheri çıkarmak için bir maden işletmesi kurup işletmek ve cevherdeki yararlı mineralleri yararsız maddelerden ayırmak üzere cevheri işlemek ya da zenginleştirmektir.

Maden Arama
Kömür ve fosfat gibi metal dışı cevherler yerkabuğunda yatay olarak uzanan oldukça düzenli yataklar oluşturur. Oysa metal cevherleri genellikle değişik kalınlıkta damarlar halindedir. Bu damarlar yer yer doğrultusunu değiştirse de hemen her zaman düşey olarak yerkabuğunun derinliklerine doğru iner. Yalnız bazı yerlerde, boyutları birkaç kilometre küpü bulan, düzensiz biçimli çok büyük kütleler halinde demir ve bakır gibi metal cevherlerine rastlanır. Cevher damarları ve yatakları, jeolojik çağlar boyunca rüzgârın, donun ve yağmurun etkisinde kalmıştır. Bugün de sürüp giden bu etkiyle cevherler aşınıp ufalanır; kopan parçalar sel sularıyla ya da akarsularla taşınır ve bunların ırmak vadilerinde çökelmesiyle yeni, yumuşak, alüvyonlu maden yatakları oluşur.
Bir zamanlar, tek başlarına çalışarak ellerindeki basit aletlerle mineral çökellerinin yerini bulmaya çalışan maden arayıcıları vardı. Bu insanlar özellikle Güney Afrika, Kuzey Amerika ve Avustralya’da birçok maden yatağı buldular. Ama bugün maden arama çalışmaları jeokimyacılar, jeofizikçiler, jeologlar ve maden mühendisleri gibi uzmanlardan oluşan ekiplerce yürütülür. Önce geniş bir alanın havadan fotoğrafları çekilir; sonra bu fotoğrafları inceleyen jeologlar tarafından araştırma yapılacak bölgeler belirlenir. Hatta son yıllarda jeologlar, Landsat ve Spot gibi yapma uyduların gönderdiği fotoğrafları inceleyerek yeni maden yatakları buluyorlar (bak. Uydu).
Mıknatıslanma özelliği taşıyan demir ya da nikel cevherleri genellikle magnetik alanlara duyarlı bir aletle aranır. Magnetometre denen bu alet uçakta, helikopterde ya da otomobilde taşınabilir. Bazı metal cevherleri, çevrelerindeki kayaçlardan daha ağırdır, dolayısıyla daha büyük bir kütleçekim kuvveti uygular. Böyle bir çekim alanının varlığı çok duyarlı bir teraziyle saptanarak cevhere ulaşılabilir. Bazı cevherler de belirli elektriksel özelliklerinden ya da ses dalgalarını kendilerine özgü bir hızla iletmelerinden yararlanarak bulunabilir. Radyoaktif cevherlerin varlığı ise Geiger sayaçlarıyla saptanabilir.

Bir sonraki aşamada, aranan mineralleri içerme olasılığı bulunan kayaçlardan örnekler toplanır. Eğer inceleme sonuçları bu olasılığı doğrularsa, cevher kütlesinin çeşitli derinliklerinden örnekler almak gerekir. Bunun için, kesici elmas uç takılmış, içi boş bir çelik çubukla sondaj delikleri açılır. Çubuğun içindeki boşluğa dolan ve biçimi nedeniyle “havuç” ya da “karot” denen bu silindirik kayaç örnekleri yüzeye çıkarılarak bütün ayrıntılarıyla incelenir.
Cevherin aranan özelliklerde olduğu ve işletilmeye değecek oranda mineral içerdiği saptanırsa, bu kayacı yerkabuğunun derinliklerinden çıkarmak için gerekli kazı işlemlerine başlanabilir. Dünyadaki maden işletmelerinin hemen hemen dörtte üçü yerüstündedir.

Bir Madenin İşletmeye Açılabilmesi İçin Alınması Gereken İzinler

BİR MADENİN İŞLETMEYE AÇILABİLMESİ İÇİN ALINMASI GEREKEN İZİNLER

	Alınacak İzin	İzni Veren Makam
1	MADEN RUHSATI	MADEN İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
2	ÇED OLUMLU BELGESİ	ÇEVRE BAKANLIĞI
3	ATIL DEPOLAMA İZNİ	ÇEVRE BAKANLIĞI
4	ÖN EMİSYON VE EMİSYON İZİNLERİ	SAĞLIK BAKANLIĞI
5	ARAZİ KULLANIM İZNİ	KÖY İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
6	ARAZİ KULLANIM İZNİ	ARAZİ SAHİBİNDEN
7	ORMAN İZNİ	ORMAN BAKANLIĞI
8	YER SEÇİMİ İZNİ	SAĞLIK BAKANLIĞI
9	TESİS İZNİ	SAĞLIK BAKANLIĞI
10	AÇILMA İZNİ	SAĞLIK BAKANLIĞI
11	KÜLTÜR BAKANLIĞI OLUMLU GÖRÜŞÜ	KÜLTÜR BAKANLIĞI
12	İŞYERİ BİLDİRİMİ	SSK, ÇALIŞMA BAKANLIĞI, VERGİ DAİRESİ
13	İMAR İZNİ	BAYINDIRLIK BAKANLIĞI VEYA BELEDİYE
14	İNŞAAT İZNİ	BAYINDIRLIK BAKANLIĞI VEYA BELEDİYE
15	ELEKTİRİK RUHSATI	TEDAŞ
16	SU RUHSATI	DSİ VEYA BELEDİYE
17	PATLAYICI MADDE DEPO İNŞAAT İZNİ	İÇ İŞLERİ VE BAYINDIRLIK BAKANLIĞI
18	PATLAYICI MADDE SATIN ALMA VE KULLANMA RUHSATI	İÇ İŞLERİ BAKANLIĞI
19	DİĞER İZİNLER	ASKERİYE, DSİ, VS.

Türkiyede Çıkarılan Madenler ve Dağılım Yerleri

Türkiye’de çıkarılan önemli madenler
Demir:En zengin demir yataklarımız, Divriği (Sivas), Hekimhan ve Hasançelebi (Malatya), Edremit (Balıkesir), Dikili ve Torbalı (İzmir) ve Simav (Kütahya) çevresinde bulunmaktadır.
Ereğli, Karabük ve İskenderun’da demir – çelik fabrikaları bulunmaktadır.
Bakır: Ülkemizin en zengin madenlerinden biri olan bakır yatakları, çoğu kez kurşun ve çinko ile birlikte bulunur. En önemli bakır yataklarımız Karadeniz Bölgesi’nde bulunur. Murgul (Artvin), Küre (Kastamonu), Çayeli (Rize) ve Köprübaşı (Giresun) bu bölgedeki başlıca yataklardandır. Ayrıca Maden (Elazığ) ve Ergani (Diyarbakır)’de de bakır yatakları mevcuttur.
Krom: Paslanmayan ve çok sert bir maden olduğundan, madeni eşya yapımında ve kaplamasında kullanılır.
Krom yatakları altı ana bölgede toplanmıştır.

• Fethiye, Köyceğiz, Denizli
• Alacakaya (Guleman) (Elazığ)
• Bursa, Eskişehir
• Adana, Kayseri, Mersin
• İskenderun, Kahraman Maraş, İslahiye
• Kopdağı (Doğu Anadolu)
Krom madeni Antalya ve Guleman’daki ferro-krom tesislerinde işlenmektedir.
Boksit: Alüminyumun hammaddesi olan boksit çok hafif olduğundan uçak sanayiinde, otomobil, ev, elektrik malzemesi yapımında kullanılır.
Boksit yatakları Seydişehir (Konya), Akseki (Antalya) İslahiye (Gazi Antep) ve Milas (Muğla) civarında bulunur. Buralarda çıkarılan boksit, Seydişehir alüminyum tesislerinde işlenmektedir.
Bor Mineralleri: Ülkemiz bor rezervi bakımından Dünya’nın en zengin yataklarına sahiptir. Bu nedenle, bor madeninin çoğu ihraç edilmektedir. Bor madeninden elde edilen boraks ve asit borik nükleer alanda, jet ve roket yakıtında katkı maddesi olarak, ayrıca sabun, tekstil, cam, kâğıt sanayii, vb alanlarda kullanılır.
Bor mineralleri Balıkesir, Susurluk, Bigadiç çevresi ile Kütahya, Emet ve Eskişehir çevresinde çıkarılır. Çıkarılan mineraller Bandırma’daki tesislerde işlenir.
Kükürt: Kükürt gübre, kimya ve boya sanayiinde kullanılır. Ayrıca kauçuğun işlenmesinde ve sülfirik asit üretiminde de kullanılır.
Ülkemizde kükürt yatakları Keçiborlu (Isparta) ve Milas (Muğla) çevresinde bulunmaktadır.
Zımpara Taşı: Çeşitli kesici, torpüleyici ve silici aletlerin yapımında kullanılan zımpara taşı yönünden ülkemiz çok zengindir. Tire (İzmir), Manisa, Söke (Aydın), Milas (Muğla) ve Tavas (Denizli) da çıkarılır.
Barit: Suda erimeyen bir maden olduğundan boya, deri, kimya, cam ve kauçuk sanayiinde kullanılır. Ülkemiz barit yatakları bakımından zengin sayılır. Antalya, Muş, Gazi Antep ve Eskişehir çevresinde barit yatakları bulunmaktadır.
Tuz: Türkiye tuz yatakları bakımından son derece zengindir. Kaya tuzu yatakları üçüncü jeolojik zamanda, kapalı göl havzalarında suların buharlaşması ile oluşmuştur. Son yıllarda tuz üretimimiz üç kat artmıştır.
Türkiye’deki tuz üretiminin çoğu, Tuz Gölü ile İzmir Çamaltı tuzlasından sağlanır. Kaya tuzu yatakları, Çankırı, Kars, Iğdır ve Nevşehir çevresinde bulunmaktadır.
Cıva: Tek sıvı madendir. Zirai ilaç yapımında, kâğıt sanayiinde, suni gübre üretiminde ve boya sanayiinde kullanılır. Türkiye’de Sarayönü (Konya), Ödemiş (İzmir), Manisa ve Uşak çevresinde çıkarılmaktadır.
Kurşun – Çinko: Genelde kurşun ve çinko bir arada bulunur. Ülkemizde Keban (Elazığ) ve Kayseri çevresinde kurşun-çinko yatakları vardır.
Lületaşı: Eskişehir çevresinde çıkarılır ve işlenir. Süs eşyası yapımında kullanılır.
Oltutaşı: Erzurumun Oltu ilçesinde çıkarılır ve işlenir. Süs eşyası yapımında kullanılır.
Fosfat: Gübre hammaddesi olarak kullanılan fosfat ihtiyacımızı karşılamaz. Fas, Tunus ve Cezayir’de yaygın olarak görülür ve daha çok bu ülkelerden ithal edilir. Türkiye’deki en zengin fosfat yatakları Mazıdağı (Mardin), Adıyaman, Bingöl ve Bitlis’te bulunmaktadır.
Manganez: Çeliğe sertlik kazandırmak ve direncini artırmak için kullanılır. Uşak, Afyon, Muğla, Adana, Erzincan, Artvin ve Trabzon çevresinde manganez yatakları bulunur. İhtiyacı karşılamaz. Bu nedenle ithal edilir.
Mermer: Ülkemiz mermer bakımından zengindir. Afyon, Kütahya, Marmara Adası, Kırşehir, Tokat ve İzmir çevresinde çıkarılır. Yurt dışına ihracatı yapılır.
Volfram (Tungsten): Çok sert olması nedeniyle özel sanayi çeliği olarak kullanılır. Demiryolu, iş makineleri, uçak ve gemi yapımı yanında, ampüllerde enerjiyi ışığa çevirmede kullanılır. Bursa Uludağ’da çıkarılıp işletilmektedir. Fakat son yıllarda üretimi durmuştur.

Asbest (Amyant): 14 bin °C sıcaklığa dayanır. Isıya dayanıklı araç ve gereç yapımında kullanılır. Konserojen madde bulundurması nedeniyle, kullanımı sınırlandırılmıştır. Eskişehir, Bursa, Erzincan, Hatay, Kars, Ağrı, Malatya, Sivas, İskenderun, Uşak ve Konya’da çıkarılır.

Otinit

Otinit-Autinit

Kimyasal Bileşimi, Ca(UO2)2(PO4)2 10-12H2O
Kristal Sistemi, Tetragonal
Kristal Biçimi, Kristal şekli torbernite benzer. Kare şekilli levhamsı ve yapraklara ayrılabilir kristallere sahiptir.
Sertlik, 2 – 2.5
Özgül Ağırlık, 3.05 – 3.2
Dilinim, {001} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Kükürt sarısı, limon sarısı, yeşilimsi sarı, yeşil-koyu yeşil; şeffaf-yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Sarı
Parlaklık, Camsı
Ayırıcı Özellikleri, Rengi, dilinimi, kristal şekli. Diğer ikincil uranyum minerallerinden X-Ray veya kimyasal metotlar ile ayrılabilir.

Bulunuşu, Autinit minerali de torbenit gibi uranyum minerallerini içeren pegmatitlerde ve diğer damarlarda ikincil olarak oluşur. Autinit, suyunu kaybederek metaautinite dönüşebilir.

Ortoklaz

Ortoklaz, Sanidin, Mikroklin

Kimyasal Bileşimi, KAlSi3O8
Kristal Sistemi, Monoklinik (ortoklas ve sanidin), Triklinik (mikroklin)
Kristal Biçimi, Sanidin kristalleri genellikle levhamsı veya prizmatik; ortoklas ve mikroklin kristalleri bazen prizmatik, kare şekillidir. Çoğunlukla masif ve taneseldirler.
İkizlenme, Çok yaygın, basit, Karlsbad, Baveno, Manebach ikizlerine rastlanır. Mikroklin, albit ve periklin yasasına göre kombine ikizler gösterir.
Sertlik, 6 – 6.5
Özgül Ağırlık, 2.55 – 2.63
Dilinim, {001} ve {010} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Sanidin, renksiz, gri; şeffaf; Ortoklas, beyaz-açık pembe, bazen kırmızı; yarışeffaf; Mikroklin, beyaz, yeşil (amazonit); yarı şeffaf

Parlaklık, Camsı
Ayırıcı Özellikleri, Ortoklas ve mikroklin, renkleri, dilinimleri, sertlikleri; Sanidin, renksiz olması, şeffaflığı, kristal formu ile diğer minerallerden ayrılırlar.
Bulunuşu, Magmatik kayalar, pegmatitler, granitler, siyenitler, riyolitler ve trakitlerin; birçok metamorfik kayaların, gnayslar ve şistlerin; bazı cevher oluşumlarının; arkozik sedimanter kayaların yaygın olarak bulunan minerallerindendir. Sanidin, yüksek sıcaklıkta oluşarak, trakit ve riyolit gibi volkanik kayalarda fenokristaller halinde bulunur. Ortoklas, magmatik ve metamorfik kayaların yaygın olarak içerdiği potasyum feldspat mineralidir. Mikroklin, düşük sıcaklıkta oluşur ve granitlerde, pegmatitik granitlerde, hidrotermal damarlarda, şist ve gnayslarda bulunur. Tüm bu minerallere, sedimanter kayalar içinde detritik taneler halinde de rastlanabilir. Yeşil renkli mikrokline, amazonit veya amazon taşı adı verilir.

Orpiment

Orpiment

Kimyasal Bileşimi, As2S3
Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, Kısa prizmatik, c-ekseni yönünde uzunlamasına gelişmiş, genellikle yapraklanmalı, birbirine paralel dizilmiş kristal demetleri halindedir. Tanesel yada toz agregatlar halinde de bulunur.
İkizlenme, {100} düzlemi üzerinde olağan
Sertlik, 1.5 – 2
Özgül Ağırlık, 3.49 – 3.52
Dilinim, {010} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Parlak sarı-turuncudan limon sarısına yada kahverengimsi sarıya kadar değişir. Şeffaf-yarı şeffaftır.
Çizgi Rengi, Soluk sarı
Parlaklık, Sakızımsı, reçinemsi, dilinim yüzeyleri boyunca inci parlaklığında

Ayırıcı Özellikleri, Sarı rengi, mükemmel dilinimi, dilinim yüzeyleri boyunca gözlenen inci parlaklığı
Bulunuşu, Düşük sıcaklıklarda hidrotermal damarlarda ve sıcak su kaynaklarında oluşur. Genellikle realgar ve stibnit ile birlikte bulunur.

Olivin

Olivin

Kimyasal Bileşimi, (Mg,Fe)2SiO4
Kristal Sistemi, Ortorombik
Kristal Biçimi, Magmatik kayalarda izole tanesel agregatlar şeklindedir. Kristalleri üç ayrı prizmanın kombinasyonundan oluşur.
İkizlenme, Gözlenebilir.
Sertlik, 6.5 – 7
Özgül Ağırlık, 3.3 – 3.4
Dilinim, Zayıf
Renk ve Şeffaflık, Yeşil, sarımsı, kahverengimsi siyah; kırmızımsı; şeffaf – yarı şeffaf
Parlaklık, Camsı
Ayırıcı Özellikleri, Rengi, kristal formu, sertliği
Bulunuşu, Olivin, silis bakımından fakir dünit, bazalt, gabro, traktolit, ve peridotit gibi magmatik kayaların ana bileşenlerindendir. Ayrıca magnezyumlu sedimanların, silisli dolomitlerin metamorfizması ile de oluşur.

Nikelin

Nikelin

Kimyasal Bileşimi, Ni As
Kristal Sistemi, Hegzagonal
Kristal Biçimi, Kristalleri nadir, genellikle masif, böbreğimsi, sütunumsu yapıda dissemine
İkizlenme, {1011} yüzeyinde olağan
Sertlik, 5.0 – 5.5
Özgül Ağırlık, 7.784 – 7.834
Renk ve Şeffaflık, Soluk bakır kırmızısı, kirlenince gri-siyah; Opak.
Çizgi Rengi, Kahverengimsi siyah
Parlaklık , Metalik parlaklıkta
Ayırıcı Özellikleri, Rengi, sertliği, özgül ağırlığı
Bulunuşu, Norit ve gabro gibi magmatik kayaçlarda pirotin ile birlikte oluşur. Nikelin, kalkopirit ve nikel sülfürler, gümüş ve kobalt mineralleri ile birlikte hidrotermal damarlarda bulunur.

Natrolit

Natrolit

Kimyasal Bileşimi, Na2Al2Si3O10  2H2O
Kristal Sistemi, Ortorombik
Kristal Biçimi, İğnemsi, prizmatik; çoğunlukla lifsi, ışınsal agregatlar halinde; masif, tanesel, kompakt
İkizlenme, {110}, {011} yüzeylerinde olağan
Sertlik, 5 – 5.5
Özgül Ağırlık, 2.20 – 2.26
Dilinim, {110} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Renksiz, beyaz, gri, sarımsı, kırmızımsı; şeffaf-yarı şeffaf
Parlaklık, İnci parlaklığında veya camsı
Ayırıcı Özellikleri, Lifsi yapısı
Bulunuşu, Tipik olarak bazalt veya diğer magmatik kayaların boşluklarında oluşur.

Muskovit

Muskovit

Kimyasal Bileşimi, KAl3Si3O10 (OH)2
Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, Kristalleri daima yapraksı; çoğunlukla lamelli
İkizlenme, {001} yüzeyinde olağan
Sertlik, 2.5 {001} yüzeyine paralel 4 {001} yüzeyine dik
Özgül Ağırlık, 2.77 – 2.88
Dilinim, {001} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Renksiz; bazen açık gri, yeşil, sarı, kahverengi ve eflatun’un değişik tonlarında; gül kırmızısı, koyu yakut kırmızısı; şeffaf-yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Renksiz
Parlaklık, İnci parıltılı, camsı, ipeksi
Ayırıcı Özellikleri, Yapraksı, levhamsı kristal formu, rengi ve parlaklığı

Bulunuşu, Birçok jeolojik ortamda yaygın ve bol olarak bulunur. Özellikle granitik kayalarda, pegmatitlerde; fillitlerde, şistlerde ve gnayslarda; detritik olarak da otijenik sedimanter kayalarda oluşur. Feldspatların çözünmesi sonucu ikincil olarak da meydana gelebilir.

Monazit

Monazit

Kimyasal Bileşimi, (Ce, La, Y, Th) PO4
Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, Kristalleri genellikle levhamsı, c-ekseni boyunca uzamış, kısa prizmatik
Sertlik, 5 – 5.5
Özgül Ağırlık, 4.6 – 5.4
Dilinim, {100}
Renk ve Şeffaflık, Kırmızımsı kahverengi, kahverengi, sarımsı kahverengi, pembe, sarı, yeşilimsi grimsi beyaz; şeffaf-yarı şeffaf.
Çizgi Rengi, Beyaz
Parlaklık, Reçinemsi
Ayırıcı Özellikleri, Zirkondan daha yumuşak olması ile ayrılır.

Bulunuşu, Granitlerin ve pegmatitlerin aksesuar mineralidir. Gnayslarda ve karbonatitlerde de bulunabilir.

Molibdenit

Molibdenit

Kimyasal Bileşimi, MoS2
Kristal Sistemi, Hegzagonal
Kristal Biçimi, Genellikle levhamsı, yapraksı kristalli, masif
Sertlik, 1 – 1.5
Özgül Ağırlık, 4.62 – 5.06
Dilinim, { 0001} yüzeyinde mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Kurşun grisi, opak
Çizgi Rengi, Kağıt üzerinde mavimsi gri, yeşilimsi gri
Parlaklık, Metalik
Ayırıcı Özellikleri, Grafit ile aynı sertliktedir, fakat özgül ağırlığı daha yüksektir.
Bulunuşu, Yaygın olarak bulunan bir molibden mineralidir. Yüksek sıcaklıkta, damarlarda, kontakt metamorfik yataklarda, granitlerde, pegmatitlerde ve aplitlerde bulunur.

Minium

Minium

Kimyasal Bileşimi, Pb3O4
Kristal Sistemi, Tetragonal
Kristal Biçimi, Masif, pudramsı
Sertlik, 2.5
Özgül Ağırlık, 8.9 – 9.2
Dilinim, { 001} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Kırmızı-kahverengimsi kırmızı; opak
Çizgi Rengi; Turuncu-sarı
Parlaklık; Donuk-mat, yağımsı
Ayırıcı Özellikleri; Yüksek yoğunluğu, rengi ve çizgi rengi ile ayrılır.
Bulunuşu; Galenit ve diğer kurşun minerallerinin oksidasyonu ile oluşur. Galenit, seruzit ve limonit ile birlikte bulunur.

Mikroklin

Mikroklin-Ortoklaz-Sanidin

Kimyasal Bileşimi, KAlSi3O8
Kristal Sistemi, Monoklinik (ortoklaz ve sanidin), Triklinik (mikroklin)
Kristal Biçimi, Sanidin kristalleri genellikle levhamsı veya prizmatik; ortoklaz ve mikroklin kristalleri bazen prizmatik, kare şekillidir. Çoğunlukla masif ve taneseldirler.
İkizlenme, Çok yaygın, basit, Karlsbad, Baveno, Manebach ikizlerine rastlanır. Mikroklin, albit ve periklin yasasına göre kombine ikizler gösterir.
Sertlik, 6 – 6.5
Özgül Ağırlık, 2.55 – 2.63
Dilinim, {001} ve {010} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Sanidin, renksiz, gri; şeffaf; Ortoklaz, beyaz-açık pembe, bazen kırmızı; yarışeffaf; Mikroklin, beyaz, yeşil (amazonit); yarı şeffaf
Parlaklık, Camsı
Ayırıcı Özellikleri, Ortoklaz ve mikroklin, renkleri, dilinimleri, sertlikleri; Sanidin, renksiz olması, şeffaflığı, kristal formu ile diğer minerallerden ayrılırlar.
Bulunuşu, Magmatik kayalar, pegmatitler, granitler, siyenitler, riyolitler ve trakitlerin; birçok metamorfik kayaların, gnayslar ve şistlerin; bazı cevher oluşumlarının; arkozik sedimanter kayaların yaygın olarak bulunan minerallerindendir. Sanidin, yüksek sıcaklıkta oluşarak, trakit ve riyolit gibi volkanik kayalarda fenokristaller halinde bulunur. Ortoklaz, magmatik ve metamorfik kayaların yaygın olarak içerdiği potasyum feldspat mineralidir. Mikroklin, düşük sıcaklıkta oluşur ve granitlerde, pegmatitik granitlerde, hidrotermal damarlarda, şist ve gnayslarda bulunur. Tüm bu minerallere, sedimanter kayalar içinde detritik taneler halinde de rastlanabilir. Yeşil renkli mikrokline, amazonit veya amazon taşı adı verilir.